Kafa tabanı havalanması: Vidian kanal ve eşlik eden anatomik yapıların yüksek çözünürlüklü çok kesitli bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi

AMAÇ:Kafa tabanındaki çeşitli yapıların birbirleriyle olan ilişkisini detaylı incelemek ve bazı özel durumların sıklığını araştırarak endoskopik kafa tabanı cerrahisinin planlanmasına katkıda bulunmaktır. GEREÇ VE YÖNTEMLER: Şubat-Temmuz 2014 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Radyoloji Anabilim dalına başvuran ardışık 640 olgunun yüksek rezolüsyonlu Çok Kesitli kafa tabanı Bilgisayarlı Tomografi (ÇKBT) görüntüleri incelendi. Kafa tabanında ve paranazal sinüslerde belirgin bir patoloji veya yer kaplayan kitlesel lezyon bulunan, artifisiyel görüntüler nedeniyle tanısal kalitede olmayan ve 18 yaşından küçük olan olgular çalışmaya dahil edilmedi. Geriye kalan normal veya normale yakın sınırlarda 171 olgu çalışmaya dahil edildi. BULGULAR: Sfenoid sinüsün havalanma paterni en sık sellar tipteydi. Sfenoid sinüslerin yaklaşık yarısında tek orta hat septumu mevcut olup olguların yaklaşık yarısında lateral sfenoid reses havalanması mevcuttu. Vidian kanalın ortalama uzunluğu kadın ve erkeklerde 16 mm olarak bulundu. Kanalın rostral-kaudal seyri en sık medialden laterale doğru olup ikinci sıklıkla düz kanal seyri gözlendi. Vidian kanalın en sık rastlanan havalanma paterni Tip 0 olup daha sonra azalan sıklıkla tip III, II ve I izlendi. Petröz ICA olguların büyük bir kısmında Vidian kanalın superiorunda yerleşmiş olup iki yapı aynı aksiyal kesitte izlenebilmekteydi. Onodi hücresi olguların yaklaşık dörtte birinde görüldü. ACP havalanması olguların yaklaşık dörtte birinde gözlenirken PCP havalanması %5 gözlenmekteydi. Çalışmaya dahil edilen olguların yaklaşık beşte birinde ICA protrüzyonu ve yaklaşık %3'ünde ise ICA dehisensisi mevcuttu. Olguların %11'inde OS protrüzyonu, %5'inde OS dehisensisi mevcut olup %4 OS'de ise hem protrüzyon hem de dehisensi mevcuttu. SONUÇ: Mevcut retrospektif gözlemsel çalışmada literatürde bulunan bazı tiplendirme ve yaklaşım modellerini revize ederek kritik role sahip olan yapıların detaylı anatomisini ortaya koyduk.