Kafkas melezi ve anadolu arısı ege ekotipi kolonilerinden üretilen arı sütlerinde major proteinlerin belirlenmesi

Amaç: Bu araştırma ile ana arısı sınırlandırılmış Kafkas melezi ve Anadolu Arısı Ege Ekotipi kolonilerde arı sütü üretilmiş ve genotipin arı sütündeki 10-HDA ve toplam protein üzerine etkisi belirlenmiştir. Ayrıca farklı genotiplerden elde edilen arı sütlerinde major arı sütü proteinlerinin moleküler ağırlıkları saptanmıştır. Materyal ve Yöntem: Bu çalışma, ADÜ Ziraat Fakültesi Arı ve İpekböceği Uygulama ve Araştırma Ünitesi'nde 2020-2021 yılları arasında yürütülmüştür. Araştırmada, 2020 yılında Kafkas (KM) ve Anadolu Arısı Ege Ekotipi (E) ana arıları yetiştirilmiştir. Yetiştirilen ana arılar doğal çiftleşmeye bırakılmıştır. Ana arılar yumurtlamaya başladıktan sonra kolonilere kabul ettirilmiştir. Oluşturulan koloniler yaz boyu ve sonbaharda bakım ve beslemeleri yapılarak kışlatılmıştır. Kışlama sonrası erken ilkbahardan arı sütü üretimi yapılacağı tarihe kadar güçlü popülasyonlar elde edilmiştir. Arı sütü üretiminden iki gün önce kolonilerin ana arıları sınırlandırma kafesine alınmış aşılama günü koloniler düzenlenmiştir. Her koloniye 40'ar adet larva transferi yapılmış ve 72 saat sonra arı sütü hasat edilmiştir. Aşılama randımanı, koloni başına arı sütü verimi (ASV), yüksük başına arı sütü verimi (YBASV), 10-HDA ve toplam protein oranları (TP) belirlenmiştir. Ayrıca her iki genotipten elde edilen arı sütlerinde major arı sütü proteinlerinin moleküler ağırlıkları belirlenmiştir. Bulgular: Ege ve KM kolonilerinde ASV, YBASV, TP ve 10-HDA sırasıyla ortalama 8,4±0,87 ve 8,5±0,92 g; 386,5±26,5 ve 354,9±28,3 mg; %13,4±0,62 ve %12,8±0,66; %2,47±0,16 ve %2,34±0,18 olarak belirlenmiştir. Molekül ağırlıkları KM ve E sırasıyla; MASP1, 46,8 kDa ve 47,5 kDa; MASP2, 68,2 kDa ve 68,8 kDa; MASP3, 83,2 kDa ve 83,9 kDa; MASP5, 107,2 kDa ve 105 kDa olarak saptanmıştır. Sonuç: Ana arılı kolonilerde üretilen arı sütü üretiminde aşılama randımanı, koloni başına arı sütü verimleri, 10-HDA, toplam protein içerikleri ve MASP molekül ağırlıkları bakımından x genotip grupları birbirine benzer bulunmuştur. Arı sütünün toplam protein oranları hasat dönemlerine göre önemli derecede değişmiştir. Bağışıklık proteinlerinden MASP1'in ileride yapılacak çalışmalar ile, 10-HDA gibi arı sütünün tazeliğinin ve gerçekliğinin bir göstergesi olacağı öngörülmektedir. Anahtar Kelimeler: bal arısı, 10-HDA, toplam protein, MASP