Kafkaslardan Hüdâvendiğâr vilâyetine göç (1878-1908)

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı Osmanlı Devleti'nin Kafkasya bölgesindeki hâkimiyetini kaybetmesine neden olan en önemli savaşlardan birisidir. Savaş esnasında milyonlarca Kafkasyalı yaşamlarını yitirmiş binlercesi de göç yolunda ya açlıktan ya da hastalıktan hayatını kaybetmiştir. Osmanlı topraklarına doğru yola çıkan Kafkasyalı, göç esnasında yaşanan sıkıntılara rağmen nihayetinde Osmanlı topraklarına ulaşmışlardır. Göçmenlere kapılarını açan Osmanlı Devleti Anadolu'nun birçok yerine olduğu gibi Hudâvendiğâr vilâyetine de göçmenleri iskân ettirmiştir. İstanbul'a yakınlığı, ulaşımın kolaylığı ve coğrafi konumundan dolayı vilâyet, Kafkas göçmenlerin en yoğun olarak iskân edildiği yerlerden birisidir. Osmanlı Devleti, Hudâvendiğâr vilayetine iskân olunan göçmenler için iaşe, sağlık, barınma ve tarım vb. konusunda ciddi yardımlar ve imkânlar sağlamıştır. Göçmenlere sadece devlet değil yerli ahali de yaptıkları yardımlarla devletin yükünü hafifletmiştir. Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Kafkasya, Göç, İskân, Hudâvendiğâr Vilâyeti.