Kağıt katkılı seramik bünyelerde raku sır denemeleri

Bu çalışmada kâğıt katkılı seramik bünyelerde Raku sır denemeleri yapmak amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmada deneme modellerinden karşılaştırma duruk(statik) gurubu modeli tercih edilmiştir. Bu amaca ulaşmak için yerli hammaddeler (döküm kili, talk) ve fotokopi kâğıdı atıklarından hazırlanan kâğıt hamuru belirli oranlarda kullanılarak üç değişik kâğıt katkılı seramik (Paperclay) karışımı hazırlanmıştır.Oluşturulan 3 karışım dışında tamamen kıyaslama amaçlı kâğıt hamuru ilavesiz, sadece talk ve döküm kili içeren bir karışım daha hazırlanmıştır. Bütün karışımlar döküm ve plastik şekillendirme yöntemleriyle şekillendirilmiştir. Plastik şekillendirme yöntemlerinden elle şekillendirme, yaş, presleme ve tornayla şekillendirme yöntemleri kullanılarak çeşitli formlar üretilmiştir. Buna ek olarak kâğıt katkılı seramik karışımlarının her birinden test çubukları da hazırlanmıştır. Yoğrulma suyu, kuruma ve pişme küçülmeleri, kuru kırılma dayanımları, su emme yüzdeleri bu çubuklar kullanılarak ölçülmüştür. Daha sonra 1040?C'de Pişen deney plakalarının su emme değerleri ve pişme sonrası kütleleri ölçülerek hafifleme oranları belirlenmiştir.Üç temel türdeki Raku sırları esas alınarak farklı renk veren oksitler farklı oranlarda kullanılarak sekiz değişik Raku sırları elde edilmiştir. Tamamen yerli hammaddeler kullanılarak yapılan bu ham sırlarla ürünler sırlanmış, Raku fırınında 1000oC'da pişirilmiştir. Fırın 1000oC sıcaklıktayken ürünler fırından çıkartılmış soğumadan odun talaşı içerisine atılmış ve hava ile teması kesilerek sır bileşiminde yer alan metal oksitlerin indirgenmesi sağlanmıştır. Bu şekilde soğuyan sırlı ürünler suyun içerisine atılmış ve yüzeyine yapışan talaş, yanmış kül v.s fırça ile temizlenmiştir.Bu çalışma sonucunda elde edilen ürünlerin termal şoklardan etkilenmediği bunda talkın olumlu etkisinin olduğu belirlenmiştir. Kâğıt hamuru katkısı ile yapılan ürünlerin pişme sonucu oldukça hafiflediği ve kâğıt hamuru katkısının kuruma ve pişme küçülmesini azaltacak yönde etkilediğini ve kuru dayanımlarını belirli bir orana kadar artırdığı sonucuna varılmıştır. Su emme değeri kâğıt katkısıyla artan kâğıt katkılı karışımların pişmesi sonucu hafiflemesi Raku fırınından çıkartmada büyük kolaylıklar sağladığı belirlenmiştir. Kâğıt katkılı seramik ürünlerin şekillendirilmesinde dökümün de kullanılması ve plastik şekillendirmenin birçok türünde ürünler verilebilmesi kâğıt katkısının hiçbir olumsuzluk yaratmadığı sonucuna varmamıza sebep olmuştur.Ülkemiz sır hammaddeleri yönünden de oldukça çeşitli ve nitelikli sır hammaddelerine sahiptir. Bunlardan kolemanit üzerinde çok düşünülmesi gereken ve önemi hala anlaşılmamış bir hammaddedir. Bu çalışma ile kolomanitin ham sır çalışmalarında kullanılabileceği denemelerle ve yapılan Raku sırları ile belirlenmiştir. Modern Raku tekniğinin bir uygulaması olan bu çalışma ile eğitim veren kurumlarda kolaylıkla uygulanabilir bir teknik kazanılmıştırKâğıt katkılı seramiklerin (Paperclay) düz ve dokulu yüzeylerine uygulanan Raku sırlarının indirgenme sonucu son derece estetik ve çekici metalik renklerin ortaya çıktığı görülmüştür. Raku sırlarının kâğıt katkılı seramik karışımlardan yapılan yüzeylerle uyumlu olduğu sır hatalarının minimum düzeyde olduğu görülmüştür. Elde edilen seramiklerin hafifliği yanında metalik renklerin ortaya çıkması sanatsal amaçlar için de kullanılabilir olacağını gösteren en önemli işaretlerden biridir. Ayrıca kâğıt katkılı seramik karışımlara Raku uygulamasının ürünlere hem teknik hem de estetik özellikler kazandırması seramik eğitimine yaptığı katkı olarak değerlendirilebilir.