Kağızman yöresinde yetiştirilen 'uzun elma' yerel çeşidinde klon seleksiyonu

Bu çalışmada, yöresel bir çeşit olmasına rağmen oldukça geniş bir varyasyona sahip olan, Kağızman Elması olarak bilinen 'Uzun Elma'nın fenolojik ve pomolojik özellikleri incelenmiştir. Araştırma 2013 ve 2014 yıllarında Kağızman İlçe merkezi ve yöresinden tespit edilen 112 adet Uzun Elma ağacı ile bu ağaçlardan alınan meyveler üzerinde yapılmıştır. Çalışmada tam çiçeklenme 27 Nisan-02 Mayıs, hasat 21-25 Eylül tarihleri arasında gerçekleşmiş ve tam çiçeklenmeden hasada kadar 143-152 gün geçmiştir. 2013 yılında ortalama meyve ağırlığı 62.13-158.14 g, ortalama meyve boyu 54.50-79.99 mm, ortalama meyve çapı 46.43-62.04 mm, ortalama şekil indeksi 1.23, ortalama meyve eti sertliği 7.56 kg cm-2 olarak belirlenmiştir. Meyve suyunda yapılan analizlere göre; ortalama olarak pH değeri 3.53, suda çözünebilir kuru madde miktarı % 13.21, titre edilebilir asit oranı % 0.52, olarak bulunmuştur. İkinci yıl (2014) ortalama meyve ağırlığı 72.69-157.56 g, ortalama meyve boyu 60.42-82.67 mm, ortalama meyve çapı 46.98-64.44 mm, ortalama şekil indeksi 1.28, ortalama meyve eti sertliği 9.09 kg cm-2 olarak belirlenmiştir. Meyve suyunda yapılan analizlere göre; ortalama olarak pH değeri 3.67, suda çözünebilir kuru madde miktarı % 13.25, titre edilebilir asit oranı % 0.42 olarak bulunmuştur. 'Uzun Elma' ağacının orta kuvvette geliştiği, dik ve yarı dik büyüme karakteri gösterdiği izlenmiştir. İncelenen 112 adet elma ağacının 34 tanesinden düzenli ürün alınabildiği, diğerlerinin ise kısmi ve mutlak olarak periyodisiteye eğilimli olduğu görülmüştür. İncelenen genotiplere göre; Uzun Elmanın Eylül sonu ve Ekim ayı başında hasat edilen kışlık bir çeşit olduğu, meyvelerin orta irilikte, meyve şeklinin uzunca silindirik şekilli ve tadının hafif mayhoş, aromasının mükemmel ve yeme kalitesinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. İlerideki çalışmalar için 36K005, 36K008, 36K023 ve 36K024 tipleri önerilmiştir.