Kahramanmaraş sivil mimari yapılarında 6 Şubat 2023 depremleri öncesi ve sonrası değerlendirmesi

Bu tez çalışması, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş depremleri sonrasında, kentsel sit alanı içinde yer alan geleneksel sivil mimari yapıların fiziksel durumlarındaki değişimi belgelemek ve analiz etmek amacıyla hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında, afet öncesinde alanda var olan sokak ve mahalle dokusunun morfolojik ve sosyal özellikleri değerlendirilmiş; geleneksel konutlara ait plan tipolojileri, cephe düzenlemeleri, yapı malzemeleri ve inşa teknikleri gibi özgün mimari unsurlar ortaya konmuştur. Deprem sonrası gerçekleştirilen kapsamlı saha çalışmalarında, yapıların hasar durumları sınıflandırılmış (tam yıkım, ağır hasar, yıkım kararı gibi) ve bu hasarın sokak ve mahalle ölçeğinde yarattığı mekânsal dönüşüm detaylı biçimde analiz edilmiştir. Uydu görüntüleri, belgeleme formları ve fotoğraf karşılaştırmaları aracılığıyla yapılan doluluk-boşluk analizleri, kentsel dokudaki kopuşları ve süreklilik kaybını mekânsal olarak ortaya koymuştur. Çalışma sonucunda, deprem sonrası müdahalelerin geleneksel konut dokusu üzerindeki etkileri belirginleşmiş; fiziksel yıkımın yanı sıra sosyal yaşam alanlarının da ortadan kalktığı, yerleşim bütünlüğünün bozulduğu ve alanın önemli ölçüde terk edildiği gözlemlenmiştir. Bu bağlamda tez, afet sonrası dönem için hem mimari belgeleme açısından özgün bir kaynak oluşturmayı, hem de kültürel mirasın korunmasına yönelik sürdürülebilir planlama yaklaşımlarına katkı sunmayı hedeflemektedir.