Kaktüslerden yem olarak yararlanma olanakları

ÖZET KAKTÜSLERDEN YEM OLARAK YARARLANMA OLANAKLARI Mustafa ÇÜREK Yüksek Lisans Tezi, Zootekni Anabilim Dalı Nisan 2001, 39 Sayfa Kaktüslerin yem değerini saptamak amacıyla yapılan bu çalışma 2 bölüm halinde yürütülmüştür. 3 Sakız toklusuyla klasik sindirim denemesi şeklinde yürütülen ilk denemede kaktüs yapraklan (kladotlan) hem olduğu gibi hem de silaj formunda incelenmiştir. Elde edilen verilerden kladotlarda kuru madde, organik madde, ham protein, ham yağ, ham sellüloz ve azotsuz öz maddelerin sindirilme dereceleri, sırasıyla % 57.57, 79.20, 72.69, 79.13, 27.95, 85.15 silajında ise % 57.32, 69.40, 33.21, 90.10, 13.07, 78.47; kuru maddede ham protein, ham yağ, ham sellüloz ve azotsuz öz madde içerikleri ise kladotlarda, % 3.55, 1.61, 6.77, 63.33 ve silajda, % 2.14, 1.78, 7.71, 52.35 olarak bulunmuştur. Bu değerlerden de yeşil yaprakların toplam sindirilebilir besin madde (TSBM) değeri % 8.65 (KM'de, % 61.20) silajınınki ise % 9.27 (KM' de % 46.37); gerçek nişasta birimi (NB) değerleri, yeşil kaktüste 82,2 (KM'de 581) silajında 85,7 (KM'de 428) g/kg olarak hesaplanmıştır. Naylon torba tekniği ile yürütülen ikinci denemede kaktüsün, yeni ve eski sürgün kladotları ile bunların karışık silajı, rumende kuru madde parçalanabilirliği bakımından incelenmiştir. Parçalanabilirdik 4, 8, 16, 24, 48, 72 ve 96. saatler için naylon torbalarda rumen inkübasyonu ile belirlenmiştir. Yeni sürgün kladotların yukarıdaki süreler için kuru madde parçalanabilirliği sırasıyla % 50.39, 56.36, 78.35, 77.78, 84.88, 84.97, 82.01; eski sürgünlerinki, yine sırasıyla % 43.58, 47.77, 50.26, 63.22, 66.23, 64.18, 63.13; silajinki % 38.63, 39.99, 45.97, 57.58, 64.35, 67.91, 71.77 olarak saptanmıştır. Yeni sürgünlerin 4, 8, 16, 24 ve 72. saatlerde kuru madde parçalanabilirlikleri (P<0.01) ihtimal sınırında, 48 ve 96. saatlerde parçalanabilirlikleri ise (P<0.05)'e göre, eski sürgünlerden ve silajdan önemli derecede yüksek bulunmuştur. Bir yıl boyunca, her ay toplanan eski ve yeni sürgünlerle, bunların ayrı ayrı yapılmış silajları analiz edilerek besin madde içeriklerindeki olası değişmeler incelenmiştir. Analizler, hem eski ve yeni sürgün kaldotlar arasında hem de aylara göre, önemli farklılıklar bulunduğunu ortaya koymuştur (P<0.01). Aylık olarak toplanan yapraklardan hazırlanan silaj larda duyusal gözlemlere dayanarak kalite değerlendirmesi yanında pH ve organik asit tayinleri de yapılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Kaktüs, kaktüs silajı, kladot, sindirilebilirlik, parçalanabilirlik, naylon torba tekniği. JÜRİ: Prof.Dr. Nihat ÖZEN Prof.Dr. Yılmaz ŞAYAN YrdDoç.Dr. M.Mustafa ERTÜRK