Kalıp kaplamaları

ÖZETGünümüzün artan rekabetçi ortamında yüksek kalite, düşük maliyet, zamanında ve istenenmiktarda teslimat üreticileri rekabetçi kılan dört unsur olarak ortaya çıkmıştır. Döküm prosesiçeşitli sebeplerden dolayı metal şekillendirme proseslerinin içerisinde en önemlisidir. Dökümprosesi metal şekillendirmede %90 veya daha fazla oranda kullanılmaktadır. Birçok girdisiolan girdilerin etkileşimleri sonucu çıktının özelliğini etkileyen, birçok değişken faktörüiçinde barındıran döküm sektörü için problemleri anlayıp çözüm üretmek oldukça karmaşıkbir hal almaktadır.Kum ve metal kalıba dökümde, kalıp kaplamaları önemli girdilerinden birisidir. Kalıpkaplamaları kalıp duvarlarına uygulanması gereken malzemeler olup genellikle alümina,zirkon ve silika esaslı çözeltilerden oluşurlar. Kalıp kaplamaları, katılaşmış metal tabakasıoluşana kadar kalıp ile sıvı metal arasında bariyer görevi sağlamak amacıyla uygulanırlar.Buna ek olarak sıvı metalin erken katılaşmasını önlemek, katılaşma hızı ve yönünü kontrolüve dolayısıyla döküm kusursuzluğu ve yapısını kontrol etmek, kalıp malzemesinin termalşokunu azaltmak, sıvı metalin kalıba yapışmasını önlemek gibi nedenlerden dolayıkullanılırlar. Ergimiş metalin sıcaklığı ve kullanılan kalıp kaplamasının kalınlığı katılaşmaüzerine büyük etkilere sahiptir. Bu iki parametre de katılaşmayı önemli ölçüde etkiler vedöküm yapısını değiştirir.Bu çalışmada günümüzde sıkça kullanılan bentonit ve diatomit karışımı kaplamalarkullanılmıştır. Bu kaplama malzemesinin ve farklı kalınlıkta uygulamalarının katılaşma vemetal-kalıp arayüzeyine etkileri araştırılmıştır.Anahtar kelimeler: Kalıp kaplamaları, metal-kalıp arayüzeyi, katılaşma.XI