Kalp yetmezliğinde hemşirelik yaklaşımının dispne semptom yönetimi ve yaşam kalitesine etkisi

Bu çalışma, kalp yetmezliğinde hemşirelik yaklaşımının dispne semptom yönetimi ve yaşam kalitesine etkisi incelemek amacıyla deneysel olarak yapılmıştır.Araştırmanın evrenini, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Acil Kardiyoloji Polikliniği kalp yetmezliği tanısı almış, New York Kalp Derneği'ne (NYHA) göre sınıf III ve IV'de yer alan 195 hasta oluşturmuştur.Araştırmanın örneklemini ise, bu hastalardan dispne yakınmasıyla Eylül 2008?Ağustos 2009 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Acil Kardiyoloji Polikliniğine başvuran, okur-yazar, görme-işitme sorunu olmayan, sözel iletişim kurabilen, tanılanmış psikiyatrik sorunu olmayan, araştırma kriterlerine uyan ve gönüllü olarak araştırmaya katılmayı kabul eden 30 Deney, 30 Kontrol Grubu ve 5 yedek olmak üzere 65 kişiden oluşmuştur.Verilerin toplanmasında Hasta Bilgi Formu, Borg Dispne Skalası ve Kardiyak Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır.Deney ve kontrol grubunun dispne düzeyleri karşılaştırılmıştır. Deney grubu ilk (5,33±0,60) ve son dispne puan ortalamaları (3,30±0,46) arasındaki fark istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı (p=0,000) bulunurken, kontrol grubunun ilk (5,13±0,77) ve son puan ortalamaları (4,97±0,85) arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p=0,433). Deney ve kontrol grubunun cinsiyet, hastalık süresi, son bir yıldır dispne yakınmasıyla acile başvuru sayısına göre dispne ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı bulunurken (p=0,000), kalp yetmezliğinin sınıfı ile dispne puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamsız bulunmuştur (p= 0,935).Araştırmaya katılan hastaların ilk-son yaşam kalitesi puan ortalamalarında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunurken (p=0,000), yaşam kalitesi puan ortalamaları karşılaştırıldığında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmamıştır (ilk yaşam kalitesi p=0,874, son yaşam kalitesi p=0,162).Cinsiyet ve kalp yetmezliği sınıfı ile yaşam kalitesi alanları puan ortalamalarına göre istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı bir fark bulunmuştur (p=0,000). Hastalık süresi üç yıldan az ve üç yıl ve üstü olanların sağlık ve fonksiyonel durum dışında, bir yıl içinde hastaneye başvuru sayısında aile alanı dışında tüm yaşam kalitesi alanlarında anlamlı bir fark bulunmuştur (p=0,000).Sonuç olarak, kalp yetmezliğinde dispne semptom yönetimine ilişkin hemşirelik yaklaşımı dispne düzeyinde azalmaya ve yaşam kalitesinde artışı sağlayarak araştırmanın hipotezini doğrulamıştır.Anahtar kelimeler: Dispne, kalp yetmezliği, hemşirelik yaklaşımı, semptom yönetimi, yaşam kalitesi.