Kalsiyum oksit içeren ham maddelerin sır bünyesinde etkilerinin araştırılması

Seramik yüzeylerde estetik çeşitlilik sağlayan sırlar, yalnızca görsel nitelikleriyle değil, aynı zamanda yüzeyin teknik özelliklerini belirleyen işlevsel bileşenlerdir. Seramik sırları tarih boyunca hem işlevsel hem estetik amaçlarla kullanılmış; malzeme bilgisi ve yüzey etkilerine yönelik araştırmalar ise sanatçılara yeni ifade olanakları sunmuştur. Sırın yapısında kullanılan ham maddeler, renk, parlaklık, matlık, saydamlık ve doku gibi özelliklerin oluşumunda belirleyici rol oynamaktadır. Bu çalışmada, seramik sırlarında ergitici oksit olarak görev yapan kalsiyum oksit (CaO) içeren dört farklı ham maddenin (kalsit, mermer, dolomit ve vollastonit), sır bünyesindeki etkileri açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışma, deneysel araştırma yöntemi temelinde yürütülmüş; sistematik sır reçeteleri oluşturularak standart, ikili ve üçlü sır sistemlerinde denemeler yapılmıştır. 1160°C'de gerçekleştirilen pişirimlerde, FFC (Fine Fire Clay) döküm çamuru kullanılmış; sırlar püskürtme ve akıtma teknikleriyle uygulanmıştır. İlk olarak standart saydam sır baz alınarak CaO kaynakları belirli oranlarda eklenmiş; ardından ikili ve üçlü kombinasyonlar test edilmiştir. Bu süreçte elde edilen sır yüzeyleri, mat, yarı mat, çatlaklı, saydam, ipek matı ve pürüzlü gibi farklı dokusal özellikler sergilemiştir. Uygulama sonuçları başarılı bulunan reçeteler, renklendirici oksitlerle renklendirilmiş ve kişisel uygulamalarda yeniden değerlendirilmiştir. Bu tez araştırması, farklı CaO kaynaklarının sır yüzeyine etkilerini inceleyerek, seramik sanatında estetik çeşitliliği zenginleştirmeye katkı sağlamayı amaçlamaktadır.