Kamu kurumları aracılığıyla kent merkezlerinde yapılan kentsel dönüşüm uygulamalarında hak sahipliği dağılımı için bir model önerisi

Gelişme halindeki ülkelerde barınma ihtiyacı büyük ölçüde problem olmaktan çıkamamıştır. Gelişmekte olan toplumların daha çok kentlere yönelmeleri ile kentlerde oluşan nüfus kalabalığının getirdiği plansız büyüme ve sağlıksız yapılaşma şartları kentlerin, barınma ihtiyacını karşılayamaz hale gelmesine sebep olmaktadır. Kentlerdeki hızlı nüfus artışından ve plansız büyüme etkilerinden kaynaklanan diğer bir sorun da, güncel olarak yaşadığımız trafik sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Artan yapılar nedeniyle yollar yetersiz kalmakta, otopark sorunu da katlanarak artmaktadır. Ayrıca bu yapıların depreme dayanım konusu da başka bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Kentlerin bu sorunlarını çözebilmek adına 1980 sonralarında başlayan kentsel dönüşüm çalışmaları inşaat sektöründeki hareketlenmeyle birlikte son 6-7 yılda oldukça hız kazanmıştır. Ancak tekil bina yenileme uygulamaları, yapıları depreme dayanım açısından daha sağlıklı hale getirmenin dışında kent sorunlarını tam anlamıyla çözememektedir. Diğer taraftan, toplu dönüşüm uygulamalarında tüm hak sahipleri ile anlaşmak, herkesin bireysel istekleri farklı olduğu için oldukça zor olmaktadır. Ancak, kentlerin şehir planlaması anlamında var olan sorunlarını çözebilmek adına toplu dönüşüm yapılması da elzem bir ihtiyaç olarak karşımıza çıkmaktadır. Burada yapılması gereken, toplu dönüşüm alanında mülkü bulunan hak sahiplerinin ortak ve uzlaşmacı bir yol bulunarak çözüme katılımını sağlamaktır. Bu çalışmada, çoğu zaman toplu kentsel dönüşüm uygulamalarına engel teşkil eden hak sahipliği dağıtımının temellerinin oluşturulması adına delphi yöntemi uygulanarak konunun uzmanı kamu, özel sektör ve akademisyenlerle birlikte kriterler belirlenmiş ve bir dağıtım modeli önerisinde bulunulmuştur.