Kamu kurumlarının, verilerin anonimleştirilmesi, silinmesi ve yok edilmesine yönelik hukuksal sorumluluklar çerçevesinde değerlendirilmesi: Aydın ili örneği

Bu çalışmanın amacı, Aydın ili mülki idare amirliği sınırları içinde faaliyet gösteren kamu kurumlarını verilerin anonimleştirilmesi, silinmesi ve yok edilmesi başta olmak üzere veri yönetim süreçleri bakımından incelemektir. Çalışmada Türk hukuk Mevzuatında yer alan ve kamu kurumlarının taşra teşkilatlarını ilgilendiren düzenlemeler belirlenerek, Avrupa Birliği veri koruma hukuku ve veri güvenliğine yönelik düzenlemeler ile veri güvenliğinin sağlanması amacıyla yapılan kuramsal çalışmalar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı doğrultusunda 103 kamu kuruluşunda çalışan idari ve teknik personellerle yüz yüze görüşülerek anket uygulanmıştır. Elde edilen bulgular kamu kurumlarının veri yönetim süreçleri bakımından birtakım eksiklikler barındırdığını göstermektedir. Kamu kurumlarının kişisel veriler özelinde hukuki sorumluluklarını yerine getirmediği, kişisel verilerin anonimleştirilmesi ve yok edilmesi kapsamında herhangi bir faaliyet göstermediği tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda; yasal düzenlemelerin kamu kurumlarının taşra teşkilatları için yeterince kapsayıcı olmadığı, mevcut politikaların uygulamada başkent teşkilatlarıyla sınırlı olduğu, veri yönetimi sorumluluklarının ölçülebilir biçimde ortaya konmadığı, ilgili personellerin veri korumaya ilişkin eğitim süreçlerinin sistematik olmadığı ve başkent teşkilatlarının belirlediği materyallerle sınırlı olduğu ve veri güvenliğiyle ilgili risk yönetiminin yapılmadığı görülmektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda kamu kurumlarının veri yönetimi bakımından etkin ve etkili kılınmasına yönelik olarak; kurumsal ve kişisel verilerin gizliliğinin ve bütünlüğünün sağlanması, verilerin anonimleştirilmesi, silinmesi ve yok edilmesi, elektronik ortamda tutulan verilerin arşivlenmesi, risk temelli bir yaklaşımın geliştirilmesi, dijital verilerin saklanma biçimleri ve veri yönetimi süreçlerinde uygulanacak güvenlik yöntemleri hususlarında önerilerde bulunulmuştur. Bu çalışma kamu kurumlarının taşra teşkilatlarının veri yönetimiyle ilgili mevcut durumunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle kamu kurumlarının veri yönetimi açısından eksiklerinin giderilmesi, kişisel ve kurumsal veri güvenliğinin sağlanması açısından önem taşımaktadır. Bununla birlikte çalışmanın ilerleyen dönemlerde kamu kurumlarının başkent ve taşra teşkilatlarında kurumsal ve kişisel verilerin anonimleştirilmesi, silinmesi ve yok edilmesine ilişkin yapılacak benzer çalışmalar için de örnek teşkil etmesi öngörülmektedir.