Kamu mali yönetim dizgesi: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim Kanunu'nun getirdiği yenilikler"

Kamu mali yapısı günümüzde kamu gelir ve giderleri ile bütçelerden oluşmaktadır. Tarihsel süreçte ilk zamanlarda sadece toprak ve arazi gibi gayrimenkuller üzerinden alınan vergiler zamanla yönetim sistemlerinin değişmesi ve sanayileşme ile birlikte çok daha karmaşık hale gelmiş, servet ve harcamaların da vergilendirilmesi ile birlikte yöneticilerin keyfi olarak vergi alma eğilimleri içerisinde olmaları, vergi mükelleflerinde ödedikleri vergilerin hesabını sorma eğilimleri doğurmuş ve böylelikle harcamalarda şeffaflık ilkesi "mali saydamlık" adı altında ilk sıralarda yerini almıştır. Devlet gelirlerinin ne kadar olduğunun ve nasıl toplandığının belirlenmesi talepleri yeni mali sistem oluşturma ihtiyacını doğurmuştur. Ülkemizde de Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren uygulanmakta olan 1050 Sayılı Muhasebe'i Umumiye Kanunu kamu giderlerinin çeşitlenmesi ve daha karmaşık bir hale gelmesi sonucu doğan ihtiyaçlara cevap verememiş, 2000' li yıllara gelindiğinde yeni bir mali sistem oluşturma ihtiyacı iyiden iyiye kendini hissettirmeye başlamıştır. Avrupa Birliğinin de etkisi ile önce 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu'nun kamu harcamalarına yönelik olan kısmı değiştirilerek 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu getirilmiş, sonrasında ise mali sistem 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle tümüyle değişmiştir. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ile hem ilkesel anlamda hem de kamu kaynağının kullanılma biçimine yeni kavramlar getirilmiş bunlar; mali saydamlık, hesap verme sorumluluğu, performans esaslı bütçeleme, çok yıllı bütçeleme sistemi, tahakkuk esaslı muhasebe, iç kontrol, dış denetim vb. şekilde sıralanmış ve bu kavramlar ile beraber kamu harcamaları planlanabilir ve kontrol edilebilir hale getirilmiştir. Anahtar Kelimeler:Kamu Mali Yönetim Sistemi, Mali Saydamlık, Performans Esaslı Bütçeleme, İç Kontrol, Dış Denetim