Kamu okullarında görev yapan okul yöneticilerine ve öğretmenlere göre okul yönetiminde "Külkedisi (Sindirella) Sendromu"

Bu araştırmanın amacı kamu okullarında görev yapan okul yöneticisi ve öğretmenlerin okul yönetiminde Külkedisi Sendromuna ilişkin görüşlerini ortaya koymaktır. Bu amacı gerçekleştirmek için araştırmada karma yöntemlerden olan açımlayıcı sıralı desen modeli kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde araştırmacı tarafından "Okul Yönetiminde Külkedisi (Sindirella) Sendromu Ölçeği" geliştirilmiştir. Ölçek bireysel, toplumsal ve örgütsel olmak üzere üç boyut ve toplamda 20 maddeden oluşmaktadır. Araştırmanın nicel verileri bu ölçek vasıtasıyla toplanmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde oranlı küme örnekleme yöntemi işe koşulmuş ve İzmir İli Buca İçesindeki kamu okullarında görev yapan 425 katılımcının sonuçlarıyla analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel bölümünde Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi Amos23 programı ile diğer analizler ise SPSS27 programı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel bulgularına göre İzmir İli Buca İlçesindeki kamu okullarında görev yapan kadın okul yöneticisi ve öğretmenlerin görüşleri Okul Yönetiminde Külkedisi Sendromu ile ilgili görüşleri ölçek geneli ve tüm boyutlarında orta düzeyde çıkmıştır. Yaş, medeni durum ve eğitim durumu değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Branş, kıdem, okul türü, çocuk sayısı ve görev değişkenlerinde farklılıklar saptanmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde olgu bilim (fenomenolojik araştırma) yöntemi ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Görüşmeler yarı yapılandırılmış görüşme formu vasıtasıyla İzmir İli Buca İlçesindeki kamu okullarında görev yapan okul yöneticisi ve öğretmenler ile yapılmıştır. Araştırma kapsamında toplamda 19 okul yöneticisi ve öğretmen ile yüzyüze ve çevrimiçi yöntemlerle görüşmeler yapılmıştır. Nitel bulgular içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel bulgularına göre katılımcıların görüşlerine göre elde edilen kategori ve alt kategoriler nedenler, etkiler, toplumsal cinsiyet ve önlemler olmak üzere dört temada toplanmıştır. Araştırmanın nitel kısmında katılımcıların okul yönetiminde Külkedisi Sendromuna ilişkin metaforlarıyla ilgili alt probleminde çoklu sorumluluklar, potansiyelini kullanmama, ataerkil düzen ve fedakârlık olmak üzere dört tema elde edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre okul yönetiminde Külkedisi Sendromunun var olduğu, kadın öğretmenlerin Külkedisi Sendromunu kadın okul yöneticilerinden daha yüksek düzeyde hissettiği, Külkedisi Sendromunun kadın öğretmenler için bir kariyer engeli olduğu ve bunun büyük oranda toplumsal cinsiyet eşitsizliğinden kaynaklandığı ortaya koyulmuştur. Araştırma sonuçları doğrultusunda uygulayıcılara Külkedisi Sendromu ile ilgili farkındalık çalışmaları yapılması, okul yöneticiliğinin kadın öğretmenler için cazip hale getirilmesi gibi önerilerde bulunulmuş; araştırmacılara benzer çalışmaların farklı kademelerde ve şehirlerde yapılması, Külkedisi Sendromu ile ilişkili olabilecek başka değişkenlerin birlikte incelenmesi gibi önerilerde bulunulmuştur. ANAHTAR KELİMELER: Külkedisi (Sindirella) Sendromu, kadın yönetici, cinsiyet eşitsizliği, cam tavan, karma yöntem