Kamusal politik tartışma ve sınırlama doktrini: John Rawls'un örtüşen konsensusu ve Chantal Mouffe'un çatışmalı Konsensusu üzerine karşılaştırmalı bir analiz

Liberalizm ve onun demokrasi anlayışı olan ve birey özgürlüğü, özel-kamusal alan ayrımı, sınırlı devlet, devlet tarafsızlığı ve rasyonel konsensus ideallerine dayanan liberal demokrasiye yönelik pek çok eleştirel perspektif mevcuttur. Bu eleştiriler; liberalizmin, liberal demokrasinin ve onun tipik karar alma formu olan temsili demokrasinin dayandığı rasyonel konsensus ve devlet tarafsızlığı ideallerinin; çokkültürlülük, çoğulculuk ve farklılıklara saygı temelinde tanımlanan geç modern toplumlarda bir temsil ve meşruiyet krizine yol açtığı iddiası etrafında kümelenmektedir. Bu çerçevede, özellikle teorik ve normatif boyutta, liberal devlet tarafsızlığı idealinin pratikte gerçekleşmesinin ne derece olanaklı olduğu üzerinden birtakım tartışmalar yürütülmüştür. Bu tartışmalar, liberal demokrasinin iyileştirilmesi veya reddini esas alan alternatif demokrasi modellerinin zeminini oluşturmuştur. Liberal demokrasinin tarafsızlık ilkesinin, dışlayıcı bir demokratik karar alma mekanizması formüle ettiğini savunan şu iki eleştirel görüş dikkat çekicidir: Liberalizm içerisinden gelen eleştirel bir yaklaşım olarak John Rawls'un siyasal liberalizmi ve liberalizm dışından gelen eleştirel bir yaklaşım olarak ise Chantal Mouffe'un agonistik demokrasisi. Bu kapsamda, liberalizmin laik neden üzerine kurulu rasyonel konsensus anlayışına karşı Rawls örtüşen konsensus kavramı ile Mouffe ise çatışmalı konsensusuyla daha kapsayıcı bir demokratik karar alma ve kamusal politik tartışma mekanizması sunma iddiasındır. Bu çalışmada amaç, liberal demokrasinin sınırlama doktrini ve tarafsızlık ilkesi gereği kamusal politik tartışmanın dışında bıraktığı rasyonel ve seküler olmayan makul argümanlara odaklanarak, Rawls'un örtüşen konsensusu ve Mouffe'un çatışmalı konsensusunun kapsayıcılık iddialarına dair karşılaştırmalı bir eleştirel inceleme yapmaktır. Çalışmanın ana argümanı, Rawls'un örtüşen konsensusunun, kamusal politik tartışmaya girecek argümanları belirlerken seküler ve seküler olmayan argümanlara eşit muamele gösterdiğinden liberalizmin rasyonel konsensus anlayışına göre daha kapsayıcı olduğu; argümanlara neredeyse hiçbir filtre ve sınırlama koymayan Mouffe'un çatışmalı konsensusunun ise Rawls'un perspektifinden de daha kapsayıcı olduğudur. Ancak her iki perspektif de birey özgürlüğünü azamileştirme konusunda bazı kusurlu yönlere sahiptir. Metodolojik açıdan ise bu çalışma, teorik ve analitik siyaset felsefesi odaklı, nitel ve betimleyici bir çalışmadır.