The third-party function of Turkey's ombudsman institution in resolving public disputes

Bu çalışma, ombudsmanın vatandaşlar ve kamu kurumları arasındaki kamusal uyuşmazlıklarının çözümündeki üçüncü taraf işlevine ve Türkiye örneğinde üçüncü taraf işlevini kolaylaştıran ve zayıflatan faktörlere odaklanmaktadır. Ombudsman kurumları yıllardır idari, hukuki ve insan hakları işlevleri açısından değerlendirilmiştir. Son yıllarda ombudsmanın uyuşmazlık çözümü işlevine olan ilgi artmış olsa da bu işlevi anlamaya yönelik ampirik çalışmalar eksiktir. Bu çalışma, Türkiye Kamu Denetçiliği Kurumu örneğini inceleyerek bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Dünyanın en genç ombudsmanlık kurumlarından biri olan Kamu Denetçiliği Kurumu, uyuşmazlık çözüm kapasitesini artırmak amacıyla 2017 yılından itibaren dostane çözüm yöntemini kullanmaktadır. Bu çalışma öncelikle 1003 vaka üzerinden dostane çözüm yöntemini nicel olarak incelemektedir. Bulgular, dostane çözüm genel olarak gayri resmi ve interaktif uyuşmazlık çözümü ile ilişkili olmasına rağmen, Türkiye bağlamında bu yöntemin kullanımında ağırlıklı olarak resmi ve interaktif olmayan yöntemlerin baskın olduğunu göstermektedir. Bu farklılığın nedenlerini anlamak için çalışmada kurumun uzmanları ve üst düzey yetkilileri ile yapılan 24 yarı yapılandırılmış görüşme kullanılmıştır. Görüşmelerin analizinin ardından çalışma, Türkiye örneğinde ombudsmanın üçüncü taraf işlevini belirleyen beş ana faktörün otorite, esneklik, ağ, uyuşmazlık çözme kapasitesi ve tutum olduğunu göstermektedir. Bulgular ayrıca, bu faktörlerin Türkiye'de bürokratik yasalcılıkla ilişkili olarak daha az interaktifliğe ve gayrı resmiliğe neden olduğunu oraya koymaktadır.