Kan kültürlerinden izole edilen candida türlerinin virülans faktörlerinin araştırılması

Candida türleri, deri ve mukoza florasının normal üyesi olan ancak cilt ve mukoza bütünlüğünün bozulmasıyla yüzeyel ve invaziv enfeksiyonlara neden olabilen fırsatçı fungal patojenlerdir. Candida türlerinin en önemli virülans faktörleri arasında hif oluşumu, dimorfizm, hidrolitik enzimler ve biyofilm oluşumu gibi faktörlerin olduğu görülmektedir. Çalışmamızda kan kültürü örneklerinden izole edilen Candida izolatlarının asit proteinaz, fosfolipaz, esteraz aktiviteleri ve biyofilm oluşumlarının araştırılması amaçlanmaktadır. Çalışmaya çeşitli servislerden gönderilen kan kültürü örneklerinden izole edilen 90 Candida izolatı dâhil edilmiştir. İzolatların identifikasyonu konvansiyonel yöntemler ve otomatize sistemler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dâhil edilen izolatların asit proteinaz aktiviteleri %1'lik sığır serum albümin çözeltili agar besiyeri, fosfolipaz aktiviteleri yumurta sarılı agar besiyeri, esteraz aktiviteleri Tween 80'li agar besiyeri kullanılarak plaka yöntemiyle çalışılmış ve her bir izolat pozitif standart suşu ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. İzolatların biyofilm oluşturma yetenekleri ise mikrotitrasyon plak yöntemiyle çalışılmış ve elde edilen absorbans değerleri, standart suşların absorbans değerleri ile karşılaştırılarak kantitatif olarak derecelendirilmiştir. Çalışılan izolatların 35 (%38,8)'i C. albicans, 29 (%32,2)'u C. parapsilosis, 17 (%18,9)'si C. glabrata, 6 (%6,7)'sı C. krusei, 3 (%3,4)'ü C. tropicalis olarak tanımlanmıştır. Enzimatik aktivitesi araştırılan 35 C. albicans izolatının 35 (%100)'inin proteinaz, 29 (%82,8)'unun fosfolipaz, 33 (%94,2)'ünün esteraz aktivitesi olduğu gözlemlenmiştir. Non-albicans izolatlarının (n:55) ise 54 (%98)'ünün proteinaz, 8 (%14,5)'inin esteraz aktivitesinin olduğu, fosfolipaz aktivitesinin olmadığı belirlenmiştir. Biyofilm oluşturma yetenekleri araştırılan 35 C. albicans izolatının 4 (%11,4)'ünün zayıf, 1 (%2,8)'inin orta derece biyofilm oluşturduğu gözlemlenmiştir. Non-albicans izolatlarının (n:55) ise 7 (%12,7)'sinin zayıf, 2 (%3,6)'sinin orta, 16 (%29)'sının güçlü derece biyofilm oluşturduğu gözlemlenmiştir. Sonuç olarak çalışmamıza dâhil ettiğimiz C. albicans izolatlarının fosfolipaz ve esteraz aktivitesinin non-albicans'lara oranla daha fazla olduğu görülmüştür. Non albicans izolatlarının ise C. albicans'lara göre yüksek derece biyofilm oluşturduğu saptanmıştır.