Kanatlı hayvan yetiştiriciliği sektöründe UMS 41 tarımsal faaliyetler çerçevesinde muhasebe ve raporlama

Tarım insanoğlunun yaşamlarını sürdürebilmesi için gerçekleştiren ilk faaliyet türüdür. Uzun zamandır tarımcılık kırsal kesimde yaşayan çiftçiler veya küçük aile işletmelerince yapılmaktadır. Günümüzde hızla yükselen dünya nüfusuna bağlı olarak canlıların gıda ihtiyaçlarında ortaya çıkan yükseliş, gelişmekte olan teknolojinin tarım sektöründe kullanımının yönlendirilmesi ve devlet tarafından verilen tarımsal teşviklerin de etkisiyle, tarım sektöründe sermaye yoğun yatırımlarda önemli yükseliş görülmektedir. Tarım sektöründe ortaya çıkan gelişmelere paralel olarak tarımsal faaliyetlerin muhasebesi işletmeler içinde önemi artmaya başlamıştır. Öbür taraftan, yaşanan teknolojik, ekonomik ve küreselleşme gelişmelere bağlı olarak ihtiyaçları karşılamak amcıyla, uluslararası muhasebe ve finansal raporlama standartları yayınlanmaktadır. Tarım faaliyetlerinin muhasebeleştirilmesi için yayınlanan Uluslararası Muhasebe Standartları (UMS 41)'de bu hususta yol gösterici olmakla birlikte, verilerin titizlikle kayıt altına alındığı tüm işletmelerde yönetime yardımcı olacağı gibi, tarım faaliyetlerinin yönetimini de kolaylaştıracağı ve daha fazla verim elde edilebileceği de bilinmektedir. Bu standartlara bağlı kalarak hazırlanan finansal tablolarda yer alacak bilgilerin güvenilirliği kadar, gerçeğe yakın olması da önemlidir. Bu amaçla 01.01.2003 tarihinde UMS 41 yürürlüğe girmiştir. Daha sonra ihtiyaca bağlı olarak farklı zaman dilimlerinde düzenlemeler yapılmıştır. UMS 41'in temel amacı, farklı ülkelerde faaliyet gösteren tarım işletmelerinin tarımsal faaliyetleri ile ilgili olarak muhasebe uygulamalarında tekdüzen sağlamaktır. Canlı varlıkların biyolojik özellikleri gereği doğma, büyüme, olgunlaşma gibi bir takım süreçlerden geçmeleri dolayısıyla bu varlıkların muhasebeleştirilmesi ve değerlemesine ilişkin hususlar diğer varlıklardan önemli ölçüde farklılık arz etmektedir. Tarımsal faaliyetler kapsamında, canlıların, büyüme, yaşlanma, doğma ve ölüm sürecini yaşamaları ve bu süreçlerde değerlerinde önemli farkların ortaya çıkması canlıların muhasebeleştirmesi, değerlendirilmesi ve finansal tablolaştırılma işlemleri önemlidir. Bu bağlamda çalışmada kanatlı hayvan yetişiticiliği sektörünün bir parçası olan son yıllarda hem Dünya'da hem de Türkiye'de kendine has pazara sahip bıldırcın üretimine yönelik faaliyetlerin UMS 41 Tarımsal Faaliyetler Standardı bağlamında ne şekilde muhasebeleştirileceği ve raporlanacağı hususu üzerinde durulmuştur. Çalışmada aynı zamanda kanatlı hayvan yetiştiriciliği sektörü işletmelerine devlet tarafından verilen teşviklerin bu işletmelerdeki muhasebe uygulamalarına etkisi üzerinde durulmuştur. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın birinci bölümünde tarımsal faaliyetler ve hayvansal üretim tanıtılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde UMS 41 Tarımsal Faaliyet Standardı hükümleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise bıldırcın üretimi yapan işletmelerde UMS 41 çerçevesinde raporlama hususunda gerekli hesaplama ve kayıtlar üzerinde durulmuştur.