Kanser tedavisinde kullanılan resveratrolün ilaç taşıyıcı sistem olarak kitosan-aljinat kompozit biyojellere yüklenmesi ve salımının incelenmesi

Bu tez çalışması kapsamında Ca – Aljinat küreler, Aljinat – Kitosan hibrit küreler ve Resveratrol çapraz bağlı kitosan nanopartiküller sentezlenmiştir. Kitosan ve aljinat biyopolimerleri kullanılarak biyokompozit küreler haline getirilmiş, kitosan ve aljinatın özellikleri birleştirilerek her iki bileşenden daha üstün özelliklere sahip ilaç taşıyıcı sistemler elde etmek hedeflenmiştir. Anyonik özellikteki aljinat ile katyonik özellikteki kitosan birleşerek polielektrolit kompleks oluşturulmuş ve "damlatma tekniği" kullanılarak kompozit küreler sentezlenmiştir. Yapılan çalışmada resveratrol yüklü kitosan nanopartikülleri "çapraz bağlama tekniği" ile sentezlenmiştir. Sentezlenen Ca – Aljinat küreler ile Aljinat – Kitosan hibrit kürelere, kanser tedavisinde kullanılan resveratrol ilacı yüklenmiş ve salım profilleri incelenmiştir. Ayrıca sentezlenen resveratrol çapraz bağlı kitosan nanopartiküllerden resveratrol salımı incelenmiştir. Söz konusu partiküllerin enkapsülasyon verimlilikleri, yükleme kapasiteleri ve kümülatif salım belirlenmiştir. En yüksek enkapsülasyon verimi % 96 ile 1:1 kütle oranındaki hibrit kürelerde elde edilmiştir. Resveratrol kanser tedavisinde önemli yeri bulunan stilbene ailesinden polifenolik bir bileşiktir. Kapsülleme ile resveratrolün suda disperse hale getirilebilirliğinin arttırılması, kimyasal kararlılığı, oral yolla alındığında biyoyararlanımının arttırılması, pH değişimlerine, UV etkisine karşı kararlılığının arttırılması amaçlanmıştır. Serbest resveratrol konsantrasyonu ölçümleri, UV detektörlü Thermo Scientific Dionex Ultimate 3000 HPLC kullanılarak yapılmış, analiz için gerekli absorbans değeri 306 nm olarak bulunmuştur. Partiküllerden resveratrol salım değerlerinin bulunabilmesi için in-vivo ortam oluşturmak amacıyla fosfat buffer ve hidroklorik asit tamponları kullanılmıştır. Resveratrolün salımı mide-bağırsak sisteminin pH seviyeleri olan 1.2 – 5.5 – 6.8 – 7.4 tampon çözeltilerde incelenmiştir. Sentezlenen partiküllerin karakterizasyon çalışmaları Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FTIR) kullanılarak yapılmıştır ve partiküllerin ısıtma esnasında geçirdiği fiziksel ve kimyasal değişimler thermogravimetrik analiz cihazı (TGA) ve diferansiyel taramalı kalorimetre (DSC)' de incelenmiştir. Ca – Aljinat kürelerin ve Aljinat – Kitosan hibrit kürelerin yüzey ve gözenek yapıları BET analizi ile belirlenmiştir. Ayrıca partiküllerin morfolojilerinin belirlenmesinde taramalı elektron mikroskopu (SEM) kullanılmıştır. Ca – Aljinat kürelerin ve farklı kütle oranlarında hazırlanan Aljinat – Kitosan hibrit kürelerin farklı pH tamponlarındaki şişme davranışları belirlenmiştir. Aljinat - Kitosan hibrit kürelerden resveratrol salımına kompozit kütle oranı, ilaç miktarı ve pH değeri etkisi incelenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucu en yüksek salım verimi pH 5.5 seviyesinde 70 mg resveratrol yüklü 1:2 kütle oranındaki Aljinat – Kitosan hibrit kürelerde elde edilmiştir. 1:2 kütle oranındaki Aljinat – Kitosan hibrit kürelerde ilaç salım mekanizmasının belirlenmesi ve matematiksel olarak analiz edilmesi amacıyla farklı pH değerlerindeki salım verilerinin Zero-order, First-order, Higuchi, Korsmeyer – Peppas ve Baker – Lonsdale ilaç salım kinetiği modellerine uyumu incelenmiştir. In-vitro ortamda elde edilen verilerin kinetik modellere yerleştirilmesiyle R^2, k ve n difüzyon üsteli değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen R^2 değerlerine göre ilaç salımının Korsmeyer – Peppas salım kinetik modeline daha uyum sağladığı belirlenmiştir.