Kanserli bireylerde stigma algısı ve spiritüel iyi oluş durumlarının belirlenmesi

Bu çalışma onkoloji kliniğinde yatarak tedavi gören kanserli bireylerde stigma algısı ve spiritüel iyi oluş durumlarını belirlemek amacıyla yapılan tanımlayıcı türde bir araştırmadır. Çalışmanın evrenini Ankara Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi medikal onkoloji yataklı kliniğinde yatarak tedavi almakta olan kanserli bireyler oluşturmaktadır. Çalışma 20.09.2023-01.12.2023 tarihleri arasında yürütülmüş olup, 235 hasta ile tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri, "Hasta Tanıtım Bilgi Formu", "Kanser Damgalama Ölçeği" ve "Spiritüel İyi Oluş Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler bağımsız örneklem T testi, varyans analizi, korelasyon analizi ve gruplar arasındaki farkın belirlenmesi için Post-Hoc Testlerden Bonferroni Testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, kanserli bireylerin Kanser Damgalama toplam puan ortalaması 38.71±12.03 (min:23-mak:82) olarak bulunmuştur. Kanserli bireylerin kanser stigma puan ortalamalarının yaşları, cinsiyetleri, medeni ve çalışma durumları, eğitim düzeyleri ve kanser tanısı ile daha önce karşılaşma durumları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Çalışmaya katılan kanserli bireylerin Spiritüel İyi Oluş puan ortalaması 111.60±17.35 (min:57-mak:142) olarak bulunmuştur. Kanserli bireylerin Spiritüel İyi Oluş puan ortalaması yaş grupları, yaşanılan yer, eğitim durumu ve ekonomik durum ve dini inançtan etkilendiği bulunmuştur. Çalışmada kanserli bireylerin Kanser Damgalama Ölçeği puan ortalamaları ile Spiritüel İyi Oluş Ölçeği puan ortalamaları arasında düşük düzeyde negatif yönde bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Kanser Damgalama Ölçeği puanları ile Spiritüel İyi Oluş Ölçeği puanları arasında negatif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki vardır (r:-0.234, p:0.000). Spiritüel İyi Oluş puan ortalaması arttıkça kanser Damgalama ölçeği puan ortalaması azalmaktadır. Spiritüel İyi Oluş ölçeğinin alt boyutu olan doğayla uyum ile kanser stigma ölçeği toplam puan, sosyal izolasyon ve ayrımcılık arasında düşük düzeyde negatif yönde, suçluluk ve nitelik arasında orta düzeyde pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak kanserli bireylerin stigma algısının spiritüel İyi Oluş Durumları ile hafif düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda kanserli bireylerin stigma algısını azaltıcı eğitim, destek hizmetleri konusunda danışmanlık verilmesi ve spiritüel alanda destekleyici hizmetlerin verilmesi önerilmektedir.