Kanunî Artaki Candan'ın hayatı, mûsikîşinaslığı ve farklı makamlardaki üç taksiminin makamsal ve icra analizi

Yapılan bu araştırmada, Türk müziğinin ileri gelen kanun icrâcılarından olan Artaki Candan'ın farklı makamlardan icra etmiş olduğu taksimlerin makamsal ve icra analizi yapılmıştır. Tezin yapılmasında nitel, nicel ve tarama modelinden istifade edilmiştir. Artaki Candan'ın kanun icrâ ederken mızrap kullanım tekniğini ajilitesi, trill süslemeleri de incelenenip taksimler analiz edilmiştir. Candan'ın yapmış olduğu taksimlerde uyguladığı fiske, süpürde, grupetto, çarpma, glissando, trill,çektirme gibi Kanun sazına uygun olan teknikleri kendine has bir icrâ ile kullandığı duyulmaktadır. Yapmış olduğu taksimlerde ilk olarak eserler notaya alınmış, makamsal analizi yapılmış, son olarak teknik icrâ analizi gerçekleştirilmiştir. Artaki Candan'ın Kanun ile farklı makamlarda yapmış olduğu taksim icrâları notaya alınarak müzikal analizi yapılmıştır. Bu araştırmada, Artaki Candan'ın 3 adet (Ferahnak, Hicaz, ve Nihavend) makamlarında yapmış olduğu taksimler incelenmiştir. Çalışmada öncelikle mûsiki, makam, taksim, taksim çeşitleri ve taksim analizi ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Bu bilgiler tezin içeriğinin anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. 2. Bölümde Artaki Candan'nın hayatı, sanatı, müzik çevresi, hoca ve talebeleri gibi bilgilere yer verilmiştir. 3. Bölümde Artaki Candan'ın teknik olarak icrası zor üç farklı taksimi ele alınmıştır. Bu taksimler Ferahnak, Hicaz ve Nihavend makamlarındadır. Bu makamların tarifleri öncelikle yapılmıştır. Daha sonra taksimlerin makamsal analizi yapılarak, Artaki Candan'ın makam anlayışı ve makam nazari bilgisi ortaya konmuştur. Ardından Taksimlerin Teknik icrası incelenip, taksim içinde kullanılan süsleme teknikleri kaleme alınmıştır. Bu çalışmayla Artaki Candan'ın gerek makam bilgisi, gerek icra tekniği kaleme alınmış olup, müzik ve hususen kanun icracılarının araştırmalarına katkı sağlanması hedeflenmiştir. Çalışmaya ilave olarak taksimlerin sosyal medyadaki kayıtlarına QR kodu oluşturularak, notaların üstüne eklenmiştir. Bu sayede taksimlerin dinlenilmesini sağlanmıştır. Çalışmamız kanun araştırmacılarına katkı sağlayacaktır.