Kaotik haritalı parçacık sürü optimizasyonu algoritmaları geliştirme

Bu tezde kus sürülerinin hareketlerinden esinlenerek gelistirilmis optimizasyon yöntemi olan Parçacık Sürü Optimizasyonu (PSO) algoritmasına, performansının arttırılması amacıyla çesitli eklentiler ve düzenlemeler yapılmıstır. Özellikle PSO'nun yerel optimum noktalara takılıp kalmasını engelleyerek global yakınsama hızını arttırmak amacıyla yumusak hesaplama tekniklerinden biri sayılan kaos, PSO ile birlestirilmis ve ?kaotik haritalı PSO algoritmaları? adı altında on iki farklı PSO algoritması önerilmistir. Önerilen bu algoritmaların literatürde iyi sonuç verdiği belirlenmis diğer PSO algoritmalarıyla performans karsılastırmaları yapılmıstır. Ayrıca sürekli karar değiskenlerinin de kullanılması gereken problemlerde ve aralıkların temsil olarak kullanılması gereken durumlarda PSO ile birlikte yumusak hesaplama tekniklerinden sayılan kaba kümelerin alt dalı olan aralık cebrinin etkili olarak kullanılabileceği gösterilmis, bununla ilgili PSO hesaplamaları açıklanmıstır. Bu amaçla ?kaba PSO? algoritması önerilmis ve bunun ilk uygulaması olarak özellikle veri madenciliğinde sürekli değerli verilerde kural kesfi için yeni ve etkili yöntem olarak kullanılabileceği gösterilmistir. PSO, kaos ve kaba kümelerin üçünün birlesimiyle ?kaba kaotik PSO algoritmaları? adı altında genel amaçlı PSO algoritmaları önerilmis ve bunlar, etkin çözüm yöntemi bulunmayan sürekli değerli verilerde nicel birliktelik kurallarının otomatik kesfi alanında ilk kez uygulanmıs ve etkili sonuçlar elde dilmistir. PSO algoritmasının çok amaçlı optimizasyon problemleri için de çalısabilmesi için çesitli düzenlemeler yapılmıs ve ilk uygulaması yine veri madenciliğinin alt dalı olan sınıflandırma kurallarının madenciliğinde yapılmıstır ve istenen amaçlar doğrultusunda etkili sonuçlar elde edilmistir. Son olarak, çok amaçlı PSO ile kaos ve kaba kümelerin birlesimiyle yeni PSO algoritmaları, ?çok amaçlı kaba kaotik PSO algoritmaları?, önerilmis ve bunlar da ilk olarak etkin çözümler bulmak amacıyla veri madenciliği alanında uygulanmıstır. Anahtar Kelimeler: Parçacık sürü optimizasyonu, kaotik haritalar, aralık cebri, çok amaçlı optimizasyon, nicel birliktelik kural madenciliği, sınıflandırma kural madenciliği.