Kapalı döngü tedarik zinciri ağ tasarımı: Türkiye'de cep telefonu yeniden üretimi karma tamsayılı model önerisi

Kaynakların sınırlı olması eskiden beri bazı ürünlerin yeniden kullanılarak kaynak yaratma çabası ile sonuçlanmıştır. Örneğin cam şişelerin depozitolu olması, kâğıtların geri dönüştürülebilmesi, metallerin yeniden kullanılması çok uzun yıllardan beri kullanılmaktadır. Bunun başlıca sebebi, var olanın kullanılması yenisini üretmekten ekonomik olarak daha avantajlı olmaktadır. Günümüz koşullarında bu işlemlerin fazlalaşması her alanda yeniden kullanıma ilişkin sektörleri ortaya çıkarmaktadır. Bu sektörlerin en eskileri arasında ambalaj, kâğıt, plastik, metal endüstrileri gösterilmektedir. Bunun yanı sıra elektrikli ve elektronik ürünler, otomotiv sanayi, gıda sektörlerinde de yeniden kullanım örnekleri artmaktadır. Bu örnekler literatürde tersine lojistik faaliyetleri kapsamında incelenmektedir. Klasik üretim faaliyeti düşünüldüğünde hammadde tedariki, üretim prosesi, stok kontrolü ve dağıtım süreçlerini içeren bir dizi aktive tedarik zinciri yapısı içinde ele alınmaktadır. Tedarik zinciri ve tersine tedarik zinciri faaliyetlerini bütünleşik olarak ele alındığı bu zincir yapıya kapalı döngü tedarik zinciri adı verilmektedir. Bu sistemin işleyişi ele alındığında son kullanıcıdan ürünlerin toplanması, ayrıştırılması, yeniden üretimde kullanılabilecek parçaların belirlenmesi, test edilmesi, çalışmayan bozuk parçaların yerine çalışabilir parçaların temin edilmesi, üretimi tamamlanan ürünlerin son kullanıcılarına ulaştırılması işlemlerinden oluşmaktadır.Bu çalışma kapsamında kullanılmış cep telefonlarının yeniden üretimi ve piyasaya yeni bir ürün olarak sunulmasını içeren kapalı döngü tedarik zinciri ağ tasarımına ilişkin kavramsal bir model ve karma tamsayılı programlama yöntemi kullanılarak matematiksel model oluşturulmuştur.Çalışma kapsamındaki araştırma soruları şöyle sıralanmaktadır: 1) Üçüncü parti bir yeniden üretim tesisi nerede açılacak ve bu firmanın Türkiye pazarındaki veriler dikkate alındığında ekonomik açıdan sürdürülebilir olup olmayacağı kararı nasıl verilecektir. 2) Cep telefonu bir ürün olarak ömrünü tamamladığında hangi geri kazanım işlemleri uygulanmalı, geri kazanım işlemlerinin uygulanmasındaki temel motivasyon ne olmalı ve beklenen çıktılar nelerdir? 3)Farklı ülkelerdeki uygulama örnekleri ve temel kazanımlar nasıl özetlenebilir? Çalışmanın II. bölümde kapsamı, sınırlılıkları ve katkıları, III. bölümünde kapalı döngü tedarik zincir kavramının gelişim süreci ve yönetim yapısı, IV. bölümünde yeniden üretim kavramı, gelişim süreci, uygulama alanları ve yasal prosedürler, V. bölümünde konuyla ilgili literatür analizi, VI. bölümünde problemin tanımı, cep telefonu sektörü, araştırmanın modeli, analiz sonuçları ve, VII. ve son bölümünde de çalışmanın sonuçlarının değerlendirilmesi ve araştırma fırsatları sunulacaktır. Anahtar Kelimeler: Yeniden Üretim, Karma Tamsayılı Doğrusal Programlama, Kapalı Döngü Tedarik Zinciri, Cep Telefonu