Kar-ı Natık formu üzerine bir çalışma ve yeni bir kar-ı natık: "Rast Kar-ı Nadirat"

ÖZET Bu çalışma, Klâsik Türk Mûsıkîsi'nin büyük, dindışı sözlü formlarından "Kâr-ı Naük"ı konu almaktadır. Kâr-ı Natık, içerdiği özellikler, fonksiyonları ve kullanım amaçlan açısından tamamen özgün bir formdur. Genel anlamda tarihsel, yapısal ve fonksiyonel açılardan ele alınarak analize tâbi tutulan bu formda bugüne kadar yapılmış olan örnekler de tek tek irdelenmiştir. Bu arada geleneksel müziğimizde bestecilerin, şartlan tarih içinde belirgin leşmiş bir formun, daha doğrusu bu formun kullandığı güftenin belirleyiciliğine rağmen özgür yaratımlarını izleyebilmek de mümkün olabilmiştir. Çalışma, bu yönden başlı başına, bestekârlık tekniğinin sınırlan içine giren bir açılımı da kapsamaktadır. Böylece çalışmada öncelikle ele alınarak, günümüze notası ulaşabilen bu kâr-ı naüklar, olabildiğince sağlam kaynaklardan gelen notalanmn da ilavesiyle toplu halde değerlendirilmiş olmaktadır. Daha sonra ise, bu çalışmalann ışığında yeni bestelenen bir kâr-ı natık yer almaktadır: "Rast kâr-ı nâdirât". Örneği az bulunan makamlardan oluşan bu yeni eser, besteleniş gerekçeleri ve bestelenirken izlenilen yol bağlamında değerlendiril miş ve bu bölümün sonuna da notası eklenmiştir. Bu çalışmanın temelinde, geçmişe mal olmuş sanatsal değerlerimizin (eski makamlar, eski usuller, eski formlar) bugün de, bugünün bakış açısıyla değerlendi rilebileceği fikri yatmaktadır. Bu sayede, pek çok şartlanmanın aşıldığı günümüz dünyasında, kültürel geçmişimizle banşık yeni yaratımlara ulaşmanın bir örneği, akademik düzeyde verilmek istenmiştir.