Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi Nefroloji ve Hipertansiyon Polikliniğine gelen hastalarda primer hipertansiyon görülme, tedavi ile kan basıncı kontrol oranları ve etkileyen faktörler

Amaç: KTÜ Farabi Hastanesi Hipertansiyon ve Nefroloji Polikliniğine başvuran hastalarda primer hipertansiyon görülme sıklığı, risk faktörleri, kan basıncı kontrol oranları ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 01.06.2019-31.05.2021 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon ve Nefroloji polikliniğine başvuran 7351 hastadan primer hipertansiyon tanısı olup çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan toplam 1955 hasta alınmıştır. Bu hastaların yaş, cinsiyet, boy, vücut ağırlığı, beden kitle indeksi, ek hastalıklar, tanı koyulma yaşı, ofis kan basıncı, hipertansiyon gelişimi için risk faktörleri, uç organ hasarı varlığı, kullandıkları antihipertansif ilaçlarla ilgili verileri değerlendirilmiştir. Çalışma tek merkezli ve retrospektif dosya taraması ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 908 (%46,4) kadın, 1047 (%53,6) erkek olmak üzere toplam 1955 hasta alındı. Polikliniğimize başvuran hastalarda primer hipertansiyon görülme oranı %26,5 olarak hesaplandı. Hastalar ofis kan basıncı ölçümüne göre değerlendirildiğinde %41,5'inin (n=812) kan basıncı SKB<140 mmHg ve DKB<90 mmHg olup kontrol altındaydı. %58,5'inin (n=1143) SKB ve/veya DKB yüksek olup kontrol altında değildi. 24 saatlik idrarda sodyum atılımı ≥6 gr/gün olanlarda KB kontrol altında olmama oranı sodyum atılımı <2 gr/gün olanlara göre daha yüksekti. Na atılımı <2 gr/gün olan hastaların (n=19) %68,5'inde (n=13) KB kontrol altında iken, %31,5'inde (n=6) KB kontrol altında değildi. Na atılımı 2-5,9 gr/gün arasında olan hastaların (n=170) %44,1'inin (n=75) KB regüle iken, %55,9'unun (n=95) KB regüle değildi. Na atılımı ≥6 gr/gün olan hastaların (n=999) ise %38,8'inin (n=388) KB regüle iken, %61,2'sinin (n=611) KB regüle değildi. Obez olanlar ve olmayanlar olarak iki gruba ayrıldığında ise; BKİ≥30 kg/m2 olan hastaların kan basıncı kontrol oranı BKİ<30 kg/m2 olan hastalara göre düşük olarak saptandı. Hastaların kullandıkları ilaç grupları değerlendirildiğinde; %25,7'sinin (n=503) tekli antihipertansif kullandığı, %35,1'inin (n=686) ikili antihipertansif ilaç kullandığı, %21,7'sinin (n=425) üçlü antihipertansif ilaç kullandığı, %6,4'ünün (n=124) dörtlü antihipertansif ilaç kullandığı, %1,3'ünün (n=25) beşli antihipertansif ilaç kullandığı iii görülür iken %5,4'ünün (n=106) antihipertansif ilaç kullanmadığı görüldü. KB kontrol altında olanların %26,5'i (n=215) tek antihipertansif, %37,3'ü (n=303) ikili antihipertansif, %23,0'ı (n=187) üçlü antihipertansif, %5,8'i (n=47) dörtlü antihipertansif, %1,0'ı (n=8) ise beşli antihipertansif ilaç kullanmaktayken; %1,6'sının (n=13) antihipertansif ilaç kullanmaksızın kontrol altında olduğu görüldü. Sonuç: Çalışmamızda primer hipertansiyon tanısı olan hastaların özellikleri literatür ile benzer bulunmuştur. Obezitesi ve 24 saatlik idrarda sodyum atılımı yüksek olanlarda olan hastalarda kan basıncı regülasyon oranı daha düşük bulunmuştur. Proteinürisi olan hastalarda ise kan basıncı regülasyon oranı daha düşük bulunmuştur. Primer hipertansiyon tanısı olan hastalarda uç organ hasarının önlenmesi için kan basıncı regülasyonu sağlanmalı; bunun için de risk faktörlerinin ortadan kaldırılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Primer hipertansiyon, uç organ hasarı, obezite, kan basıncı, antihipertansif