Karaerik üzüm çeşidi kış gözlerinin aklimasyon-dayanıklılık-deaklimasyon evrelerindeki biyokimyasal içerikleri ile soğuğa dayanımları arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Bu çalışma, Karaerik üzüm çeşidinin 2015-2016 kış dönemi içerisinde aklimasyon, dayanıklılık ve deaklimasyon evrelerini kapsayan 6 farklı örnekleme tarihinde alınan kış gözlerinin düşük sıcaklığa toleranslarını belirlemek ve biyokimyasal parametrelerle tolerans ilişkisini ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada çeşide ait kış gözlerinin primer tomurcuklarında yüksek (HTE) ve düşük (LTE) sıcaklık exotermlerinin meydana geldiği sıcaklık değerleri ile söz konusu gözlerin lipid peroksidasyonu (MDA), toplam karbonhidrat, toplam suda çözünebilir protein, askorbat peroxidaz (APX), peroksidaz (POX), süperoksid dismutaz (SOD), polifenoloksidaz (PPO), hidrojen peroksit (H2O2) ve siglent oksijen (O2-.) analizleri yapılarak tolerans seviyeleri belirlenmiştir. Çalışmada çeşidin kış gözlerinde hücre arası buz oluşumunun göstergesi olan mHTE değerleri -4,00°C ile -9,80°C arasında, hücre içi donmanın dolayısıyla %50 primer tomurcuk ölümünün göstergesini temsil eden mLTE değerlerinin ise -6,20°C ile -12.70°C arasında meydana geldiği belirlenmiştir. Ayrıca kış gözlerine ait protein (r= -0,433), karbonhidrat (r= -0,486), O2-.(r= -0,515), POX (r= 0,586) ve MDA (r= -0,490) içerikleri hücre içi donma sıcaklığının temsili olan mLTE değerleri arasındaki ilişki önemli bulunurken, SOD, H2O2 ve PPO ve APX içerikleri arasındaki ilişki önemsiz bulunmuştur. Sonuç olarak, kış gözlerinin belirlenen dönemsel tolerans değerlerinin, çeşit için daha gerçekçi hasar tahminlerini mümkün kılacağı ve buna bağlı olarak daha doğru ve güvenilir önlemler alınabileceği ve/veya uygulamalar yapılabileceği düşüncesindeyiz. Bunun yanında, don toleransı ile ilişkili bulunan protein, karbonhidrat, süperoksit radikali ve peroksidaz içeriklerine yapılacak müdahalelerin düşük sıcaklık zararını önleme ve/veya azaltmada etkili olabilecektir. Bu çalışmanın farklı ekoloji ve iklim şartlarında farklı çeşitlerle de yürütülmesi sonuçların güvenilirliği ve doğruluğunu daha da artıracaktır.