Karanlık turizm ritüelliğinin yeniden ziyaret etme eğilimi üzerindeki etkisinde ziyaretçi deneyiminin aracılık rolü

Bu çalışma, karanlık turizm ritüelleri, ziyaretçi deneyimi ve yeniden ziyaret etme eğilimi arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda İstanbul ilindeki müzelerde karanlık turizm ritüelliğinin ziyaretçi deneyimini nasıl şekillendirdiğini değerlendirmek için anket yöntemine başvurulmuştur. Anket aracılığıyla 400 adet veri seti elde edilmiştir. Toplanan veriler doğrultusunda ölçeklerin geçerliliği ve güvenilirliği incelenmiştir. Bulgular, karanlık turizm ritüellerinin ziyaretçi deneyimini ve yeniden ziyaret etme eğilimini olumlu etkilediğini göstermiştir. Özellikle, 15 Temmuz Şehitler Anıtı ve Dolmabahçe Sarayı gibi destinasyonların taşıdığı tarihsel ve duygusal derinlik, ziyaretçilerin öğrenme ve empati ihtiyaçlarını karşılayarak tekrar ziyaret potansiyelini artırmaktadır. Diğer bir bulgu ise ziyaretçi deneyiminin yeniden ziyaret etme eğilimini anlamlı bir şekilde artırmaktadır. Ek olarak ziyaretçi deneyimi, karanlık turizm ritüelleri ile yeniden ziyaret etme eğilimi arasındaki ilişkide tam aracı rol oynamaktadır. Bu bulgu, ritüellerin tek başına yeterli olmadığını; olumlu ve zenginleştirici bir deneyimle desteklenmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuçlar, turizm yöneticileri ve politika yapıcılar için rehber niteliğindedir. Destinasyonlar, özgün ritüelleri geliştirmeli, bilgilendirici materyallerle deneyimi zenginleştirmeli ve temel hizmet kalitesini artırmalıdır. Bu sayede, karanlık turizm destinasyonları hem toplumsal hafızayı güçlendirecek hem de sürdürülebilirliğini sağlayacaktır.