Strategic analysis of smart city model and smart transportation with hesitant fuzzy MCDM

Hızla büyüyen nüfus ve kırsal alanlardan kentsel alanlara göç, şehirlerin sorunları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu sorunlar sadece şehirlerdeki ekonomik ve sosyal hayatı olumsuz yönde etkilemek ile kalmayıp aynı zamanda şehir sakinlerinin yaşam kalitesini de bozmaktadır. Akıllı şehir, kentsel sorunların rasyonel çözümünde önemli potansiyele sahip yeni bir yaklaşım olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu yaklaşım, kentsel varlıkların ve kaynakların bilgi teknolojileri kullanılarak entegre bir şekilde yönetilmesini sağlamaktadır. Bu çalışmada, ana boyut ve bileşenlerden oluşan kapsamlı bir akıllı şehir modeli sunularak bu modelin stratejik analizinin yapılması amaçlanmıştır. İki aşamadan oluşan çalışmada akıllı şehirlerin analizi yapılırken ve akıllı ulaşım stratejisi belirlenirken bilginin belirsiz olması durumunda kararsız bulanık çok kriterli karar verme (ÇKKV) yaklaşımı kullanılmaktadır. Bu sayede, karar verici konumundaki uzmanlar fikirlerini dilsel ifadeler ile daha rahat ve net bir şekilde ifade edebilmekte ve böylece belirsizliğin üstesinden daha iyi gelinmektedir. Çalışmanın ilk aşamasında, akıllı şehir bileşenlerinin önem dereceleri kararsız bulanık dilsel SAW (Simple Additive Weighting) yöntemi ile ağırlıklandırılmıştır. Ardından modelin ana boyutları ve bileşenleri arasındaki ilişki matrisi uzman görüşleri ile oluşturulmuş ve kararsız bulanık dilsel metot kullanılarak modelin en önemli olan boyutu "akıllı ulaşım" olarak belirlenmiştir. İkinci aşamada, sunulan metodolojiyi uygulamak için vaka çalışması olarak İstanbul'da akıllı ulaşımın SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) faktörleri belirlenmiştir. Faktörlerin önem derecelerini saptamak için kararsız bulanık dilsel Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemi kullanılmıştır. Daha sonra, en önemli SWOT faktörleri dikkate alınarak daha etkin bir akıllı ulaşım stratejisi belirlemek için kararsız bulanık dilsel CODAS (Combinative Distance-based Assessment) uygulanmış ve kararsız bulanık dilsel COPRAS (Complex Proportional Assessment) ile karşılaştırılmıştır.