Karataş (Adana) ilçesinde çiftlik yerleşmelerinin gelişimi ve fonksiyonel değişimi

Bu tez çalışmasında, ekonomik fonksiyonunun yanı sıra kültürel ve çevresel etkileri önemli olan çiftlik yerleşmeleri ve bu yerleşmelerin değişimleri incelenmiştir. Çiftlik yerleşmelerinin çeşitli makalelerde, tez çalışmalarında kavramsal açıdan incelense de içerik olarak çok fazla incelenmediği görülmüştür. Bu nedenle çiftlik yerleşmelerinin önemli bir yere sahip olduğu hatta kitaplara, dizilere konu edinildiği bilinmektedir. Bu tezde konu olarak Adana ili Karataş ilçesinden örnek çiftlikler seçilmiş ve çalışma kapsamında yapılan arazi ziyaretleri ve çiftlik sahipleri ile görüşmeler sonucunda elde edilen bilgiler yorumlanmıştır. Adana hem verimli topraklara sahip olması, hem uygun iklim koşullarının bulunması hem de su kaynaklarının bol olması nedeni ile çiftlik yerleşmelerinin kökenlerinin çok eskilere dayandığı bir il olmuştur. Bu çiftliklerin bir kısmı nesilden nesile aktarılmayı başarabilmiş ve yerel ekonominin yanı sıra bölgesel ve ulusal ekonomiye de büyük katkılar sağlamıştır. 1980'li yıllardan sonra bir çoğu mahallelere dönüşen çiftliklerle birlikte sayıları günümüzde azalsa da çiftlik yerleşmeleri özellikle ekonomik yönünden hala önemini korumaktadır. Yapılan gözlem ve mülakatlar sonucunda gübre fiyatlarındaki artışın buna bağlı ürün verimliliğinin düşmesi, ürün çeşitlerinin değişmesi ve yine yaşanan iklim değişikliğinin de benzer sorunlara yol açması ve en önemlisi yeni neslin tarımla ilgilenmek istememesi çiftlik sahiplerinin rahatsızlık duydukları konuların başında gelmektedir. Bu tez çalışmasında bu sorunlara çözüm önerileri sunulmuştur. Fiyat artışlarına devlet desteği, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini azaltmak için sürdürülebilir tarım yöntemlerinin tercih edilmesi, tarımsal turizme yer verilerek yeni neslin ilgisini çekmek, yeni tarım teknolojilerine gerekli yatırımın oluşturulması ve bu sayede tarımda verimin artırılması, çevre dostu tarım uygulamaları konusunda sağlanabilecek çalışmaların olumlu olabileceği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, çiftlik yerleşmelerinin günümüzde de önemini koruduğu, gerekli yatırımlar ve var olan sorunların çözümlenmesiyle ekonomiye, sosyal ve kültürel gelişmelere katkısının daha büyük olabileceği düşünülmektedir.