Karayollarında kar ve buz mücadelesi yönetiminde yeni bir maliyet hesabı önerisi

Yapılan çalışmada birinci bölümde kar mücadelesi yöntemleri ve bu mücadelenin sonucunda yolun nasıl etkilendiği konuları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde buz mücadelesinin önemine değinilmiştir. Özellikle yol kaplamasında buz katmanı oluşmadan yapılan mücadelenin, yolda ve yolculuk yapanlarda hasar oluşturmayacak bir çözüm yolu olduğuna dikkat çekilmiştir. Don olayının ve karın yolda bıraktığı hasarlara değinilmiştir. Ayrıca kar ve buzun yoldan uzaklaştırılması, yönetimsel olarak incelenmiştir. Bu bağlamda Karayolları Genel Müdürlüğü'nün yapmış olduğu çalışmalar soğuk bir iklim bölgesi olan Kars ve Ardahan ili civarında incelenmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü'nün teşkilat yapısı ve kış bakım maliyetleri incelenmiştir. Maliyetin fazla olduğu görülüp kar ve buz mücadelesi için uygun bir ihale yapılması öngörülmüştür. İhale bedelinin yükleniciye ödenme şekline göre, kar ve buz mücadelesi için, hangi ihalenin uygun olduğu araştırılmıştır. Karayolları Genel Müdürlüğü'nde 18. Bölge Müdürlüğü Tesisler ve Bakım Başmühendisliği'nden elde edilen iki şubeye ait (Kars ve Ardahan) kışlık bakım bilgi formlarında kar ve buz mücadelesinde oluşan maliyetler incelenmiştir. Şubelerde kar ve buz mücadelesinde kullanılacak olan makinelerin günlük ortalama çalışma süreleri baz alınarak şubelerde yapılan bu çalışmaların yüklenici firma tarafından yapıldığında kış ayları için maliyeti hesaplanmıştır. Her iki durumda oluşan maliyet birbiriyle kıyaslanmıştır. Önerilen yöntemin, maliyeti 2011 yılı itibariyle yaklaşık %27,6 oranında düşürdüğü ayrıntılı bir örnek çözüm üzerinde gösterilmiştir. 2010-2013 yıllarını kapsayan dört yıllık ortalama maliyet azalması ise %24 olarak bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar hem idare açısından hem de yüklenici açısından değerlendirilmiştir. Hem kalite standartları gelişeceğinden hem de yüklenici firmanın bu çalışmaları yapması durumunda maliyetin bir hayli azalacağından şubelerin çalışmalarının bu yönde değiştirilmesinin yararlı olacağı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kar ve buz mücadelesi, kar ve buz mücadele maliyeti, kar ve buzla mücadele ihalesi, bakım bilgi formu, birim fiyat.