Karayolu güzergah seçiminde analitik hiyerarşi yönteminin (AHY) kullanılabilirliğinin araştırılması

Ülkemizde son yıllarda gelişen teknolojik altyapı ve sosyo-ekonomik yapı insan hareketliliğini oldukça arttırmıştır. Bu insan hareketliliğinin en hızlı ve güvenli bir şekilde çözülmesi için ulaşım imkanları geliştirilmiştir. Ulaşım olanakları olarak karayolu bizlere oldukça kolaylıklar sağlamaktadır. Son yıllarda yapılan karayolları tarım arazilerinin yok olması, orman alanlarının zarar görmesi gibi nedenlerden dolayı tartışmalara sebep olmuştur. Bu tartışmaların önüne geçmek adına karayolunun doğru bir şekilde planlanmasının önemi artmıştır. Karayolunun planlanması, çok fazla kritere bağlı olduğundan karmaşık ve zor bir süreçtir. Bu nedenle planlama aşamasında çok ölçütlü karar verme (ÇÖKV) teknikleri bu süreci kolaylaştıracaktır. ÇÖKV yöntemleri birden fazla belirsizlik ve kriterleri içeren problemlerin çözümünde günümüzde çok yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu problemler konumsal veriler içerdiğinden, CBS destekli çözüm olanakları karar sürecinin doğruluğunu ve hızını arttırmaktadır. ÇÖKV tekniklerinden birisi olan analitik hiyerarşi yöntemi (AHY) bu problemlerin çözümünde en fazla kullanılan yöntemlerden birisidir. Bu çalışmada, Ankara ilinde planlanacak olan karayolu güzergahı için, 2 ana grup belirlenmiş ve bu ana grup 7 kritere ayrılmıştır ve bu 7 kriterin alt sınıfları oluşturulmuştur. AHY kullanılarak belirlenen kriterler ikili olarak karşılaştırılmış ve her bir kritere ağırlık değerleri atanmıştır. Daha sonra her bir kriter için etki ağırlığı hesaplaması yapılmıştır. Bu ağırlık değerleri üzerinden sonuçlar incelenmiş ve ArgGIS 10.2 yazılımı ile sonuç haritası oluşturulmuştur. Karayolu güzergah seçiminde AHY kullanıcıların etkili çözümler geliştirmesine olanak sağlaması öngörülmüştür.