Karayolu ve sanat yapıları projeleri için Yapı Bilgi Modellemesi (YBM)

Ulaştırma yatırımları, ülkelerin ekonomik kalkınmasında önemli bir rol oynayan ve bütçelerin büyük bir kısmını oluşturan projelerdir. Bu yapılarda kullanım kapasitesi arttıkça, daha ekonomik ve sürdürülebilir teknoloji ve modellere ihtiyaç duyulmaktadır. Bina ve tesis sektöründeki gelişmeler, ulaştırma sektörüne de yansımaktadır. Bu gelişmelerden birisi de bir yapının proje yaşam döngüsü boyunca 3 boyutlu olarak bilgisayar ortamında modellenmesine ve yönetilmesine olanak sağlayan Yapı Bilgi Modellemesi (YBM)'dir. YBM, mühendislikte yeni bir bakış açısı oluşturarak, çok boyutlu ve değişken süreçleri merkezden yönetilebilir hale getirmiştir. Bunun yanı sıra Türkiye genelinde, YBM ile çeşitli bina projelerinin hayata geçirildiği, ulaştırma alanında ise birtakım tesis, istasyon, havalimanı ve raylı sistem projelerinin gerçekleştirildiği literatürden bilinmektedir. Ancak, karayolu ve sanat yapıları projeleri üzerinde irdelenen akademik çalışmaların YBM özelinde sınırlı ve temel düzeyde kaldığı birçok çalışmada bildirilmiştir. Bu tez çalışmasında, karayolu ve sanat yapılarında YBM'nin uygulanmasına yönelik 3 boyutlu karayolu projelerinin çeşitli senaryolar ile detaylandırılması amaçlanmıştır. Ayrıca, YBM'nin 4. boyutu olan zaman kavramına yönelik bir iş planı da hazırlanmış olup, süreçlerdeki çakışmaların tespit edilerek yorumlanması hedeflenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise alternatif tasarımların güçlü ve zayıf yönleri ile fırsat ve tehdit olasılıkları tahmin edilmiştir. Genel olarak, Infraworks'ün proje hazırlık aşamasında ön bilgi edinmek için tasarım ve analiz yönünün iyi olduğu, ancak geliştirilmesi gereken yönlerinin olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan, Microsoft Project'te 4. boyut kapsamında iş takviminin oluşturulmasının, iş kalemlerindeki çakışmaları tespit etme ve bu alanlarda önlem alma konusunda fayda sağlayabileceği görülmüştür. Karayolu ve sanat yapıları projelerinde YBM kullanımına yönelik çalışmalarda 4. boyut ile zaman, 5. boyut ile maliyet, 6. boyut ile sürdürülebilirlik analizi, 7. boyut ile işletme, 8. boyut ile güvenlik ve kazaların izlenmesi ve değerlendirilmesi konularının etraflıca tartışılması, bu alandaki YBM kullanımını daha ileri düzeylere taşıyacaktır.