Karbon bırıkımının zamansal ve konumsal değışımının analızı: araç orman ışletme şeflığı örneğı

Orman ekosistemleri, iklim değişikliğinin etkilerini azaltmada önemli karbon yutakları arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, orman dinamiklerinin karbon tutma potansiyeli üzerindeki etkileri değerlendirilmiş ve orman planlaması süreçlerine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bu çalışma, Araç Orman İşletme Şefliğinin 1988 ve 2014 plan dönemleri arasındaki biyokütle ve karbon stoklarındaki değişimleri incelemektedir. Hesaplamalar, uluslararası geçerliliği olan katsayılar ve yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmiş, biyokütle ve karbonun zamansal ve konumsal dağılımı CBS yardımıyla haritalandırılmıştır. İncelenen 26 yıllık dönemde, toplam biyokütle miktarı %89,81 artarak 849.635,33 Mg'dan 1.612.663,10 Mg'a yükselmiştir. Benzer şekilde, karbon stoku %57,74 oranında artarak 1.243.650,00 Mg'dan 1.961.730,69 Mg'a çıkmıştır. Toplam karbonun en büyük kısmı her iki yılda da toprak organik karbonundan sağlanmıştır (%59,44 ve %51,03). Bunu sırasıyla toprak üstü (%26,63 ve %33,04), toprak altı (%7,93 ve %10,86), ölü örtü (%5,75 ve %4,77) ve ölü odun karbonu (%0,25 ve %0,29) takip etmiştir. Ortalama yıllık karbon tutma miktarı 2,76 Mg ha⁻¹ yıl⁻¹ olarak belirlenmiş bu miktarın 1,22 Mg'ı toprak üstü, 1,01 Mg'ı toprak, 0,44 Mg'ı toprak altı, 0,08 Mg'ı ölü örtü ve 0,01 Mg'ı ölü odun karbonundan oluşmaktadır. Elde edilen bulgular, ormanlarda karbon tutma ve biyokütle kapasitesini artırmak için bakım faaliyetlerinin artırılması, ağaçlandırmalarda uygun türlerin seçilmesi ve insan kaynaklı baskıların azaltılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Karasal alanlarda karbon havuzlarının sürdürülebilirliğinin sağlanması, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin azaltılmasında önemli bir rol oynayacaktır.