Kardiyak cerrahide postoperatif uygulanan bilateral standart ve modifiye erektör spina plan blok uygulamalarının etkileri

Kardiyak cerrahi sonrası postoperatif ağrı yönetimi sürecin başarısını etkileyen önemli faktörlerdendir. Postoperatif dönemde ağrı kontrolünün yetersiz olması cerrahiye olan stres yanıtı, kardiyovasküler ve pulmoner komplikasyonları artırır. Son yıllarda opioidlere bağlı yan etkilerin ve multimodal analjezi yaklaşımının gündeme gelmesi nedeniyle, kardiyak cerrahi sonrası postoperatif ağrı yönetiminde rejyonel anestezi uygulamalarından toraks duvarı bloklarına olan ilgi artmıştır. Birçok farklı blok yöntemi araştırılmakta ve bu yöntemlerden erektör spina plan bloğu (ESPB) oldukça iyi sonuçlar vermektedir. Biz çalışmamızda, kardiyak cerrahi geçiren hastalarda iki farklı yaklaşım ile uyguladığımız standart ve modifiye ESPB uygulamalarının postoperatif ağrı yönetimindeki etkinliği ile birlikte opioid tüketimi ve komplikasyonlar üzerine olan etkilerini araştırdık. Çalışmamız, Başkent Üniversitesi Tıp ve Sağlık Bilimleri Etik Kurulu onayı alındıktan sonra (Proje No: KA21/428) Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Ankara Hastanesi'nde elektif koşullarda KABG ve/veya kapak cerrahisi yapılan hastalar prospektif olarak değerlendirilerek yapıldı. Hastalar rastgele seçilerek kontrol grubu (Grup C), standart ESPB grubu (Grup S) ve modifiye ESPB grubu (Grup M) şeklinde 3 gruba ayrıldı. İki ESPB grubuna postoperatif 24. saatte, %0,25 bupivakain ve 4 mg deksametazon içeren 25 mL solüsyon ile T5 tranvers proçes seviyesinden bilateral olarak iki farklı yaklaşımla ESPB uygulandı. Standart ESPB yaklaşımında solüsyonun tamamı erektör spina kasının altına, modifiye ESPB yaklaşımında ise solüsyonun 10 mL'si süperior kostotranvers ligament üzerine, 15 mL'si erektör spina kasının altına verildi. Kontrol grubuna herhangi bir işlem uygulanmadı. Tüm gruplarda hastalara intravenöz olarak kurtarıcı analjezik protokolü uygulandı. Tüm hastaların postoperatif dönemde statik (dinlenme) ve dinamik (egzersiz) olarak ağrı skorları, intravenöz analjezik tüketimleri, volümetrik spirometre değerleri, PaO2/FIO2 oranları, blok uygulaması ve göğüs drenaj tüpleri çekilmesi sırasındaki ağrı skorları, hasta memnuniyeti, postoperatif vazoaktif-inotropik ajan ihtiyaçları, yoğun bakım ve hastane yatış süreleri, komplikasyonları, morbidite ve mortalite oranları değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen tüm gruplardaki hastaların demografik ve intraoperatif verileri benzerdi. Standart ESPB grubunun blok sonrası 4, 6, 12, 18, 48. saatlerdeki ağrı skorları, modifiye ESPB grubunun blok sonrası 6, 12, 18. saatlerdeki ağrı skorları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu. Standart ve modifiye ESPB gruplarının postoperatif 24-48 saat aralığındaki parasetamol ve tramadol tüketimleri kontrol grubuna göre düşük bulundu. Gruplar arasında volümetrik spirometre değerleri açısından anlamlı fark bulunmazken; standart ESPB grubunun blok sonrası 12, 18, 24. saatlerde, modifiye ESPB grubunun blok sonrası 18, 24. saatlerde PaO2/FiO2 oranları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti. Ağrı yönetimi açısından hasta memnuniyeti skorları ESPB gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksekti. Postoperatif yoğun bakım yatış süreleri ESPB gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha kısaydı. Standart ve modifiye ESPB grupları arasında incelenen hiçbir parametrede anlamlı fark gözlemlenmedi. Hastaların blok uygulaması ve göğüs drenaj tüpleri çekilmesi sırasındaki ağrı skorları, postoperatif vazoaktif-inotropik ajan ihtiyaçları, toplam hastane yatış süreleri, komplikasyonları, morbidite ve mortalite oranları açısından gruplar arasında anlamlı bir fark yoktu. Sonuç olarak, kardiyak cerrahi geçiren hastalarda postoperatif dönemde yapılan ESPB uygulamasının önemli bir analjezik etki oluşturduğu, intravenöz analjezik ve opioid ihtiyacını azalttığı, solunumsal parametrelere pozitif yönde etki ederek oksijenasyonu iyileştirdiği, yoğun bakım yatış süresini kısalttığı ve bu sayede postoperatif dönemde daha kaliteli ağrı yönetimi ve daha konforlu derlenme sağladığı kanısına varılmıştır. Farklı ESPB yöntemlerinin birbirlerine karşı üstlüğünün değerlendirilebilmesi için daha büyük ölçekli çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz.