Kardiyorenal sendrom gelişen hastalarda inflamasyon durumununkardiyovasküler sonlanım, son dönem böbrek hastalığına ilerleyiş ve mortalite ile ilişkisi

Kardiyorenal sendrom, kalp ya da böbrekte gelişen akut veya kronik fonksiyon kaybının, karşı organda benzer bir disfonksiyonu tetiklediği çift yönlü bir patofizyolojik süreçtir. Kalpte ortaya çıkan yapısal veya fonksiyonel bozukluklar renal perfüzyonu azaltarak böbrek fonksiyonlarını bozar; azalmış glomerüler filtrasyon, sıvı retansiyonu ve toksik metabolit birikimi de kardiyak yükü artırarak kalp yetmezliğini ağırlaştırır. Bu karşılıklı etkileşimde inflamasyon, sürecin temel belirleyicilerinden biridir. Kronik inflamatuvar yanıt, her iki organda da hücresel hasar, fibrozis ve fonksiyonel kaybı hızlandırarak sendromun ilerlemesine katkı sağlar. Dolayısıyla inflamasyon, kardiyorenal sendromda yalnızca bir sonuç değil, aynı zamanda süreci başlatan, sürdüren ve kötüleştiren merkezi bir mekanizma olarak değerlendirilmektedir. Bu retrospektif çalışma, 1 Ağustos 2022 – 31 Temmuz 2024 tarihleri arasında Alanya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji ve Kardiyoloji polikliniklerinde izlenen kronik kardiyorenal (Tip 2) ve kronik renokardiyak (Tip 4) sendrom tanılı toplam 101 hastayı kapsamaktadır. Kardiyorenal sendrom, Acute Dialysis Quality Initiative (ADQI) 16. Uzlaşı Raporu esas alınarak sınıflandırılmış; analize yalnızca kronik tipler dâhil edilmiştir. Tip 2 KRS, en az üç aydır kalp yetmezliği tanısı bulunan ve buna bağlı kalıcı böbrek fonksiyon kaybı (eGFH < 60 mL/dk/1.73 m2) gelişen hastaları; Tip 4 KRS ise kronik böbrek hastalığı (KDIGO Evre ≥ 3) tanısı olup izlemde ejeksiyon fraksiyonu (EF) < %60'a gerileyen olguları kapsamaktadır. İnflamasyon düzeyi, nötrofil/lenfosit oranı (NLO), platelet/lenfosit oranı (PLO) ve sistemik immün-inflamasyon indeksi (SII = [nötrofil × platelet]/lenfosit) kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu parametreler, sistemik inflamatuvar yanıtın göstergeleri olarak elealınmış ve kardiyak-renal fonksiyon değişimleriyle ilişkileri istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Katılımcıların ortanca yaşı 68 yıl olup, %81,2'si erkektir. İzlem süresince 6 hastada mortalite, 6 hastada son dönem böbrek yetmezliği (SDBY), 29 hastada ise akut kardiyovasküler hadise (AKVH) gelişmiştir. Kardiyak fonksiyon değerlendirmesinde olguların %36,6'sında EF azalmış, %48,5'inde değişmemiş, %14,9'unda artış gözlenmiştir. Renal fonksiyon açısından, glomerüler filtrasyon hızı (GFH) olguların %77,2'sinde azalmış, %20,8'inde artmıştır. İnflamatuvar belirteçlerin analizinde NLO, PLO ve SII düzeyleri mortalite ve SDBY gelişen hastalarda daha yüksek olmakla birlikte bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (tüm p > 0,05). Ancak AKVH gelişen olgularda ikinci izlem NLO düzeyleri anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (p = 0,025). ROC analizleri, inflamatuvar belirteçlerin klinik sonlanımları öngörmedeki ayırt edici gücünün sınırlı olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, inflamatuvar yanıtın kardiyorenal sendromun ilerleyişinde ve klinik sonuçlarında önemli bir rol oynadığı, ancak NLO, PLO ve SII gibi rutin parametrelerin bu süreci öngörmede tek başına yeterli olmadığı belirlenmiştir. Daha geniş örneklemli ve prospektif çalışmalar, inflamasyon temelli prognostik modellerin geliştirilmesine ve risk sınıflandırmasının güçlendirilmesine katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Kardiyorenal sendrom, Kronik renokardiyak sendrom, Kronik kardiyorenal sendrom, İnflamasyon, Sistemik immün-inflamasyon indeksi (SII), Nötrofil/lenfosit oranı (NLO), Platelet/lenfosit oranı (PLO), Ejeksiyon fraksiyonu (EF), Glomerüler filtrasyon hızı (GFH)