Kariyer yardımı arama temelli psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin kariyer yardımı arama tutumlarına etkisi

Bu araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinin kariyer yardımı arama tutumlarını geliştirmeye yönelik bir psikoeğitim programı geliştirmek ve etkililiğini test etmektir. Bu amaç doğrultusunda üniversite öğrencilerinin kariyer yardımı arama tutumlarını belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirme çalışması gerçekleştirilmiştir. "Kariyer Yardımı Arama Tutumları Ölçeği" (KYATÖ)'nin geçerlilik ve güvenilirliğini test etmek için çeşitli ölçekler kullanılarak yedi farklı öğrenci grubundan (n=1786) veri toplanmıştır. Yapılan Açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonucunda, ölçeğin beş alt faktörden ve yirmi maddeden oluştuğu, ölçeğin tamamı ve alt faktörlerine ilişkin iç tutarlılık katsayılarının istatistiksel olarak kabul edilebilir düzeyde olduğu, açıkladığı toplam varyansın ise önerilen minimum eşik değerin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Yapılan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA)'nde, ölçeğin öngörülen yapısal modelinin veriyle tutarlı ve model uyum değerlerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir. Cinsiyete göre yapılan ölçüm değişmezliği analizinde ise, biçimsel, metrik ve ölçüm değişmezliğinin sağlandığı ancak katı değişmezliğin sağlanmadığı belirlenmiştir. Ölçme değişmezliği analizlerinde de ölçeğin biçimsel, metrik ve ölçek değişmezliği düzeylerinde uyum iyiliği değerleri kabul edilebilir bulunmuştur. Bu sonuçlar, KYATÖ'nün beş boyutlu (niyet, olumlu ve olumsuz duygulanım, kendini saklama, öznel norm) ve psikometrik açıdan güvenilir bir ölçek olduğunu desteklemektedir. Çalışmanın temel amacı olan üniversite öğrencilerinin kariyer yardımı arama temelli psikoeğitim programı (KYATPP) geliştirilme sürecinde, uzman görüşü alınmış ve süreç sonunda dört haftalık bir pilot uygulama yapılmıştır. Programın uygulama sürecinde, Kişisel Bilgi Formu ve KYATÖ kullanılarak 466 öğrenciden veri toplanarak, ölçekten alınan toplam puanın -1.00 standart sapması altında kalan 71 öğrenci tespit edilmiş ve bu öğrencilerden 11'er kişiden oluşan deney ve kontrol gruplarına 11 oturumluk psikoeğitim programı uygulanmıştır. KYATÖ programı uygulamaya başlamadan önce ön test, program sona erdikten sonra son test ve son test ölçümünden dokuz hafta sonra ise izleme testi ölçümü almak üzere uygulanmıştır. Elde edilen veriler, karışık ölçümler için iki faktörlü varyans analizi kullanılarak analiz edilmiş ve sonuçlar karşılaştırılmıştır. Analizler, psikoeğitim programının öğrencilerin kariyer yardımı arama becerilerini artırmada etkili olduğunu ve bu etkinin uzun süreli olduğunu göstermiştir.