Karmaşık uyarlanabilir sistem bakış açısıyla sürdürülebilir kariyere ilişkin bir model önerisi

Kariyer, karmaşık bir nesnel deneyimler ve öznel değerlendirmeler mozaiği oluşturur, bu da kariyerin nasıl şekillenebileceği konusunda muazzam bir çeşitlilik ve kişinin kariyerinin sürdürülebilir olup olmayacağına ilişkin çok çeşitli olasılıklarla sonuçlanır. Bununla birlikte kariyerlerin ortaya çıktığı hızla değişen ve dönüşen küresel dünyada, sürdürülebilir kariyerler bireyler, örgütler ve toplumlar için giderek daha önemli hale gelmiştir. Bu bakımdan çalışmanın ilk amacı, kişilerin kariyerlerini bir şekilde sürdürebilmelerini açıklamaya yönelik bir teorinin geliştirilmesidir. Bu teori daha sonra turizm özelinde olmak üzere kişilerin kariyerleri etkileyen faktörleri anlamaları adına ve buna göre dikkat edilmesi gereken unsurları ortaya koyarak özel önerilerde bulunmaktadır. İkinci amacı, kişilerin kariyerlerinde öncelik vermeleri gerekenleri anlamalarında yardımcı olacak bir Sürdürülebilir Kariyer Ölçeği (SKÖ) ölçüm aracı geliştirmektir. Son amacı ise tüm bu süreç boyunca karmaşık uyarlanabilir sistem bakış açısından yararlanarak Sürdürülebilir Kariyer Modeli ortaya koymaktır. Çalışmada, karma yöntem - grounded teori keşfedici sıralı ölçek geliştirme tasarımından yararlanılarak turizm sektöründe sürdürülebilir kariyeri etkileyen faktörler belirlenmiştir. Bu anlamda, turizm sektöründe sürdürülebilir kariyer adına birinci düzeyde 11, ikinci düzeyde üç faktörlü bir teori ve bu sürecin bir ölçüsü olan Sürdürülebilir Kariyer Ölçeği (SKÖ) geliştirilmiştir. Çalışma iki faz ve sonrasında sentez olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ilk fazı, turizm sektöründe çalışmış veya çalışmaya devam eden 20 üst düzey yöneticinin katılımıyla gerçekleştirilen nitel bir grounded teori araştırmasıydı. İkinci fazı ise 311 turizm çalışanın katılımıyla ölçek geliştirme aşamasını içermektedir. Nitel aşamada bir dizi enformasyon yoluyla oluşturulan teoriyi test etmek için iyi psikometrik özelliklerle tasarlanmış bir ölçüm aracı olan SKÖ geliştirildi. Çalışmanın üçüncü aşamasında nitel ve nicel aşamalardan elde edilen bulgular sentezlenmiştir. Bu sentez sırasında tüm süreçte yararlanılan karmaşık uyarlanabilir sistem bakış açısıyla Sürdürülebilir Kariyer Modeli geliştirilmiştir.