Kaş Limanağzı bölgesinde deniz çayırı (Posidonia oceanica)'nın restorasyonu

Tez çalışmasında, Antalya'nın Kaş ilçesine bağlı Limanağzı bölgesinde, 2009 yılına kadar Posidonia oceanica deniz çayırlarının bulunduğu ancak bir uçak enkazı batırılması olayından sonra bir daha bu deniz çayırlarının görülmediği noktalarda restorasyon gerçekleştirilmiştir. Bölgeye yaklaşık 300 m mesafedeki başka bir donör bölgeden toplanan sürgünler, Limanağzı bölgesine optimal koşullarda getirilerek aynı gün kıyıya 20-35 m arası mesafede 5-25 m derinlik bandındaki 2 farklı istasyona nakilleri yapılmıştır. Nakil alanlarına veri kaydediciler yerleştirilerek bölgedeki suyun sıcaklık, pH, tuzluluk ve iletkenlik gibi fiziksel parametreleri düzenli olarak kaydedilmiştir. Ayrıca, restorasyon alanındaki her iki istasyonda P. oceanica'nın sağlığı, büyümesi, alandaki biyoçeşitlilik durumu SCUBA dalışlarıyla yerinde takip edilmiştir. 8 aylık bir takibin sonucunda 1. (5 m) ve 2. (10 m) istasyonda kaydedilen fizikokimyasal parametreler birbirine yakın değerlerde gözlemlenmiştir. 2. istasyondaki yaprakların boyları 8 ayın sonunda kayda değer derecede gelişme göstermiş ve rizomlar zemine sıkıca bağlanmıştır. Alandaki biyoçeşitlilik durumu her iki istasyonda da 9 aylık bir izleme ile takip edilmiş ve bu süre zarfında 8 tanesi balık (teleost) (Chromis chromis, Parupeneus forsskali, Siganus luridus, Siganus rivulatus, Sparisoma cretense, Stephanolepis diaspros, Torquigener flavimaculosus ve Xyrichtys novacula) ve 1'er tanesi deniz tavşanı (nudibranş) (Flabellina affinis), deniz hıyarı (ekinoderm) (Synaptula reciprocans) ve deniz tulumu (tunikat) (Halocynthia papillosa) olmak üzere 11 farklı tür tespit edilmiştir. 9 ayın sonunda 1. ve 2. istasyonlarda sayısal olarak en fazla gözlemlenmiş türler sırasıyla P. forsskali (77 adet) ve S. rivulatus (224 adet) olmuştur. Bu tez çalışmasından elde edilen sonuçlar, doğal ve antropojenik baskılara karşı son derece hassas ve savunmasız ekosistemler olan P. oceanica çayırlarının Akdeniz'deki azalan popülasyonları için, karşı hamle olarak restorasyon çalışmalarıyla başarılı bir şekilde telafi edilebilecek olmasının ekolojik ve ekonomik olarak önemi ortaya koyulmuştur. Anahtar Kelimeler : Deniz çayırı, Posidonia oceanica, restorasyon, Türkiye, Akdeniz Sayfa Adedi : 35 Danışman : Prof. Dr. Cemal TURAN