Kastamonu`da halk tababeti, inanış ve uygulamalar

"Kastamonu'da Halk Tababeti, İnanış ve Uygulamaları" adıyla hazırladığımız bu tezde halk hekimliğinin tarihçesi, halk hekimliğiyle ilgili kavramlar, Kastamonu halk hekimliğini meydana getiren inanış ve uygulamalar ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Kastamonu'nun coğrafyası, tarihi ve kültür yapısı üzerinde durulduktan sonra halk hekimliğiyle ilgili temel kavramlara ve halk hekimliğinin tarihçesine yer verilip, Kastamonu'da halk hekimliği üzerinde durulmuştur. Halk hekimliğiyle ilgili inanış ve uygulamalar verilirken yeri geldikçe eski Türk inançlarıyla ilgili kültlere ve inanışlara da değinilmiştir. Halk hekimliği zengin bir folklor müessesesi olup, halkın hastalık sebepleri hakkındaki görüş ve düşüncelerini, hastalıkları tedavi etmek için kullanılan ilaç ve metotları ihtiva etmektedir. Halk hekimliğinin tarihçesi insanlık tarihi kadar eskidir. Çünkü hastalanan insan bu durumdan kurtulmak için çareler aramış, gözlem ve tecrübe yoluyla da bunu bulmuştur. Dinî-sihrî çeşitli inanışlarla da birleşen bu uygulamalar nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar gelmiştir. Kastamonu halk hekimliğinde hastalıkların tedavisinde maddî ve manevî yöntemler uygulanmaktadır. Bunlar şu başlıklar altında değerlendirilmiştir: 1. Bitkilerle yapılan tedaviler 2. Hayvansal maddelerle yapılan tedaviler 3. Madensel maddelerle yapılan tedaviler4. Parpılama yoluyla yapılan tedaviler 5. Şifalı sular 6. Ocaklar 7. Ziyaret yerleri Tezimizde tedavi uygulamaları hastalık adlarına göre sınıflandırılarak verilmiştir. Bitkilerin mahallî adları ve kullanıldıkları hastalıklar, hayvansal ürünler ve kullanıldıkları hastalıklar, hastalıkların mahallî söyleyişleri, hastalık ve tedavi uygulamalarıyla ilgili terimler, hastalık ve sağlıkla ilgili atasözleri ve deyimler, kaynak kişiler bir liste halinde hazırlanmıştır. Ekler bölümünde ocaklar ve tedavi edilen hastalıklar tablosu, ziyaret yerleri ve tedavisi için başvurulan hastalıklar tablosu, bitkiler ve kullanıldıkları hastalıklar tablosu, karşılaştırmalı bitki adları tablosu ve fotoğraflar yer almaktadır. Bir çok safhadan geçerek günümüz bilimsel tıbbının temelini de oluşturan halk hekimliği, sosyo-ekonomik sebeplerden ve günümüzde bitkilerle ve doğal yöntemlerle tedavinin tekrar önem kazanmasından dolayı yöredeki varlığını sürdürmektedir. Halk hekimliğiyle ilgili inanış ve uygulamalar kayda geçirilerek hem gelecek nesillere zengin bir kültür mirası bırakılmış olacak, hem de fitoterapi (bitkilerle tedavi) araştırmalarına yardımcı olunacaktır.