Katı atık deponi yeri seçiminde coğrafi bilgi sistemlerinin kullanımı: Side-Manavgat turizm bölgesi örneği

ÖZET KATI ATIK DEPONİ YER SEÇİMİNDE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN KULLANIMI: SİDE - MANAVGAT TURİZM BÖLGESİ ÖRNEĞİ İlkem BAHÇECİ Yüksek Lisans tezi, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Bülent TOPKAYA Mayıs 2006, 94 sayfa Side-Manavgat bölgesi Antalya İli'nin önemli turizm merkezlerinden birisidir. 55 km uzunluğunda kıyı şeridini içeren bu bölgede bulunan yerleşim yerlerinin nüfusları ülke ortalamasının üzerinde bir hızla artmaktadır. 1990-2000 yıllan arasında Türkiye ortalama nüfus artış hızı % 1.8 iken, Side-Manavgat turizm bölgesini oluşturan yerleşim yerlerinin ortalama nüfus artış hızı % 5.6 olmuştur. Bölgenin 2000 yılı nüfusu 199385 olup, nüfus artışının aynı devam etmesi durumunda 2030 yılında 500000'i aşması olasıdır. Bunun yanı sıra bölgedeki turistik tesislerde 70000 olan yatak kapasitesinin 2030 yılında 110000'e ulaşması planlanmaktadır. Bu nüfusun çevresel etkilerinden birisi olan katı atık üretiminin 2000-2030 yıllan arasında 82450 ton/yıl'dan 200000 ton/yıl değerine artacağı hesaplanmaktadır. Evsel nitelikteki bu atıkların depolanarak bertarafı için her yıl yaklaşık 150.000 m3 depolama alanına ihtiyaç duyulacaktır. Katı atıkların kaynağında ayrıştırılarak sadece değerlendirilemez nitelikteki atıkların depolanması yoluna gidilmesi ile depolama hacmi ihtiyacı % 75 oranında azaltılabilecektir. Ancak Antalya'da turizm faaliyetlerinin çok geniş bir alana yayılması nedeniyle depolama tesisi inşaatı için uygun alanların tespiti özellikle yerel düzeyde önemli tepkiler ile karşılaşılmakta ve alternatif yerlerin tespiti mümkün olamamaktadır. Bu kapsamda Coğrafi bilgi Sistemlerinden yararlanılmasının soruna çözüm getirebileceği düşünülmüş olup bu çalışmada Manavgat-Side bölgesinde, düzenli depolama yeri alternatifleri Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak belirlenmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Coğrafi bilgi sistemleri, katı atık, deponi alanı yer seçimi, Maplnfo JÜRİ: Prof. Dr. Bülent TOPKAYA (Danışman) Prof. Dr. Necdet ALPASLAN Doç. Dr. Ayşe MUHAMMETOĞLU