Katı madde taşınması nedeniyle kanal tabanında oluşan değişikliklerin deneysel ve teorik olarak araştırılması

Bu tez kapsamında, DEÜ Hidrolik Laboratuarında mevcut 18,6 m uzunluğunda 80 cm genişliğindeki dikdörtgen bir kanal ve 27m3 hacmindeki ana su deposu ve debisi ayarlanabilen pompa ve iletim hatlarını içeren kanaldaki 6 farklı debide ve 2 farklı hidrografta tekrarlanarak taban malzemesinin hareketi sonucu oluşan taban şekilleri incelenmiştir. Kanal tabanında D50=0,45mm ve D50=4,8mm'li Standard sapması g=2,62 olan üniform olmayan kum ve çakıldan oluşan bimodal malzeme serilmiştir. Bu karışımın median dane çapı D50=1,03mm'dir. Literatürde verilen taban malzemesinin harekete başlaması ile ilgili kriterler, deneysel sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Deney sonrasında oluşan taban şekillerinin oluşumu incelenmiş bunlar literatürdeki ampirik formül ve grafikler kullanılarak hesaplananlar ile karşılaştırılmıştır.Ayrıca deney sonrasında kanal mansabında bulunan elekler ile biriken taban malzemesinin yükü belirlenmiştir. TÜBİTAK 106M274 nolu proje kapsamında yaptığımız deneylerde bulunan veriler ilgili literatürlerde bulunan ampirik denklemler ve sınıflandırmalarla karşılaştırılmış. Bu karşılaştırma sonucunda deneysel bulguların, harekete başlama ile ilgili literatürde yer alan bağıntılar ve abaklar ile uyumlu oldukları gözlenmiştir. Taban şekillerinin sınıflandırılmasında deneysel bulguların Engelund and Hansen (1966), Zanke (1972) ve Southard and Boguchwal (1990) tarafından verilen taban şekli sınıflandırılmasına daha uyumlu oldukları görülmüştür. Taban şekillerinin yüksekliği konusunda Yalın (1972) ve uzunluğu konusunda ise Van Rijn (1993) tarafından verilen ampirik bağıntının daha uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır.Dönüşümlü çubukların oluşması kriterleri, yükseklikleri ve uzunlukları ile ilgili abak ve bağıntılarla uyumlu bulgular elde edilmiştir.