Kat mülkiyeti tesisinde arsa payı tespiti için taşınmaz değerleme raporu ihtiyacının araştırılması

Kat mülkiyetinin tesisinde arsa payının belirlenmesine ilişkin süreçlerde; kriter seçimi, kriterlerin ağırlıklandırılması, veri doğruluğu ve bu verilerin taşınmaz değerleme süreciyle ilişkisi konularında önemli eksiklikler bulunmaktadır. Bu çalışmada, söz konusu sorunları belirlemek amacıyla literatür taraması yapılmış, alan uzmanlarıyla yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiş ve geliştirilen mülakat formu, alan uzmanlarından seçilen örneklem grubuna uygulanmıştır. Çalışma, Mardin ili Midyat ilçesinde yürütülen bir özel durum çalışması niteliğinde olup, çalışma bölgesindeki 852 ana taşınmaza ait; kadastro bilgileri, tapu bilgileri ve genel inşaat projeleri (mimari projeler) detaylı biçimde analiz edilmiş ve parsel bazlı tematik haritalar aracılığıyla görselleştirilmiştir. Araştırma sonuçları, arsa payı tespitine ilişkin standart bir uygulama birliğinin bulunmadığını, kat mülkiyeti dosyalarının farklı formatlarda hazırlandığını ve geçmişten günümüze benzer sorunların devam ettiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, farklı bölgelerde arsa payı değerleme kriterleri ve ağırlıklarının dikkate alındığı bilimsel çalışmaların yapılması, değerleme tarihi, kriter seçimi ve ağırlıklarının yer aldığı bir değerleme raporunun hazırlanması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Ülke genelinde standart bir hukuki ve teknik altyapının oluşturulması; arsa payı belirleme süreçlerinde bütüncül ve sistematik bir yaklaşımın benimsenmesini sağlayarak mevcut uygulamalardaki eksikliklerin ve hukuki uyuşmazlıkların önlenmesine katkı sunacaktır. Bu konuda araştırma yapacaklar konunun açıklanan yönleriyle ele alınması önerilmektedir.