Kategorik veri analizinin istatistiksel veri analizi içerisindeki yeri ve önemi

İstatistiksel analiz yöntemleri verilerin ifade ettiği gerçekleri göstermenin bir yolu olarak yıllarca birçok alanda kullanılmıştır. Dünyanın var olan dengesini ispatlamak için fizikçiler, insan davranışlarını ifade edebilmek için davranışçılar, pazarlama dengelerini ve piyasa şartlarını araştırmak için işletmeciler, hastalıkları ve hasta durumlarını incelemek için tıpçılar vb.Bunlar ve daha birçok alanda 1960'lı yıllara kadar sadece normal dağılıma dayalı analiz yöntemleri üzerinden analizler gerçekleştirilmiştir. Oysaki kullandığımız verilerin büyük bir oranı da kategorik özellik taşımaktadır. Kategorik verilerin dağılımları normal dağılıma uymayacağı gibi, analizlerinde de normal dağılım analizleri kullanılamaz.Bu alanda en önemli çalışmalar 1990'larda başlamıştır. Bu dönemde birçok yeni analiz yöntemi ve istatistiki prensipler ortaya atılmıştır. Günümüze kadar gelen çalışmalar neticesinde, geç gelişen kategorik veri analiz yöntemleri büyük bir aşama kaydetmiştir.Türkiye'de sadece kategorik veri analiz yöntemleri ile ilişkin spesifik bir çalışma bulunmamaktadır. Bu alandaki açığın ortadan kaldırılması amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Çalışmada kategorik veri analiz yöntemleri ayrıntılandırılmış, uygulamalı gösterimi ise mağazacılık sektöründe bir anket uygulaması ile yapılmıştır. Uygulmanın ikincil hedefi olarak da ordinal veriler üzerinde nominal analiz yöntemlerinin uygulanabileceği ispat edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kategorik Veri, Loglineer Analiz Yöntemi, Sıralı Lojit Analiz Yöntemi, Multinominal Regresyon Analiz Yöntemi, Rekabet.