Kaya kekliklerinde (A. Graeca) yetiştirme sistemi, erkek dişi oranı, anaç yaşı ve ağırlığının yumurta verimi, kuluçka ve yumurta kalite özelliklerine etkisi

Bu araştırma entansif şartlarda yetiştirme sistemi, erkek dişi oranı, anaç yaşı ve ağırlığının yumurta verimi, kuluçka ve yumurta kalite özelliklerine etkisini tespit etmek amacıyla yapılmıştır.Bu amaç için keklikler çiftleştirme kafeslerine 1 erkek: 3 dişi, 1 erkek: 4 dişi, 1 erkek: 5 dişi ve grup kafeslerine 3 erkek: 9 dişi, 3 erkek: 12 dişi, 3 erkek: 15 dişi olacak şekilde yerleştirilmiştir.Çalışma, birinci (32-35 hafta), ikinci (36-39 hafta) ve üçüncü (40-43 hafta) yumurtlama yaş dönemlerinde ağır > 550 g, 500-550 g orta ve < 500 g hafif canlı ağırlık grupları oluşturularak toplam 90 gün sürdürülmüştür.Birinci, ikinci ve üçüncü yaş dönemlerinde yumurta verimi, kuluçka randımanı, döllülük oranı, yumurta ağırlığı, ak indeksi ve Haugh birimi değerleri sırasıyla, % 36.87, 41.87 ve 38.66 (P<0.05), % 82.73, 84.62 ve 80.05 (P<0.05), % 74.95, 79.84 ve 81.23 (P<0.05), 21.56 g, 22.57 g ve 23.52 g (P<0.05), % 1.45, 1.50 ve 1.58 (P<0.05), % 90.23, 87.25 ve 84.38 (P<0.05) olarak elde edilmiştir.Yumurtlama yaş dönemleri arası farklılıklar yumurta verimi, kuluçka randımanı, döllülük oranı, yumurta ağırlığı, sarı ağırlığı, ak ağırlığı, ak indeksi ve Haugh birimi değerlerinde önemli (P<0.05) bir artış görülmüştür. Kekliklerin canlı ağırlıkları artıkça yumurta verimi, yumurta ağırlığı, döllülük oranı, şekil indeksi, ak indeksi ve Haugh birimi değerlerinde artış önemli (P<0.05, P<0.01) bulunmuştur.Çiftleştirme kafeslerinde 1 erkek: 3 dişi, 1 erkek: 4 dişi, 1 erkek: 5 dişi keklik gruplarında yumurta verimi değerleri sırasıyla % 47.87, 45.78 ve 42.68 (P<0.01), yumurta ağırlığı 24.42, 22.93 ve 20.43 g (P<0.05), kuluçka randımanı % 83.57, 86.73 ve 82.81 (P<0.05) döllülük oranı %8 0.43, 82.14 ve 78.58 (P<0.05), çıkım gücü % 84.47, 85.31 ve 80.15 (P<0.05), şekil indeksi % 77.23, 74.35 ve 71.61 (P<0.05), sarı indeksi % 48.79, 46.43 ve 44.72 (P<0.05), ak indeksi % 1.51, 1.59 ve 1.67 (P<0.05), Haugh birimi 94.65, 91.59 ve 88.41 (P<0.05) olarak tespit edilmiştir.Grup kafeslerinde 3 erkek: 9 dişi, 3 erkek: 12 dişi, 3 erkek: 15 dişi keklik gruplarında yumurta verimi değerleri sırasıyla % 44.53, 43.35 ve 40.08 (P<0.05), yumurta ağırlığı 23.74, 21.86 ve 19.79 g (P<0.05), kuluçka randımanı % 84.33, 85.75, ve 80.67 (P<0.05), döllülük oranı % 79.83, 80.35 ve 75.47 (P<0.05), şekil indeksi % 74.28, 72.35 ve 70.57 (P<0.05), sarı indeksi % 46.24, 44.36 ve 42.53 (P<0.05), ak indeksi % 1.41, 1.46 ve 1.50 (P<0.05), Haugh birimi 88.69, 85.65 ve 82.26 (P<0.05) olarak tespit edilmiştir.Yetiştirme sistemlerinde dişi yoğunluğu artıkça yumurta verimi, yumurta ağırlığı, şekil indeksi, sarı ağırlığı, sarı indeksi ve Haugh birimi değerlerinde önemli (P<0.05, P<0.01) bir azalma; ak indeksi değerinde ise önemli (P<0.05) bir artış bulunmuştur.Türkiye'de keklik yetiştiriciliğinin yaygınlaşması için yumurta verimi ve kalitesinin yanında; büyüme ve besi performanslarıyla ilgili bilimsel çalışmaların arttırılması ile yetiştiricilere daha detaylı bir yetiştirme sistem önerisi yapılabilmesi açısından gereklidir.Anahtar kelimeler: Keklik, yetiştirme sistemleri, yumurtlama yaş dönemleri, canlı ağırlık, erkek dişi oranı, yumurta verimi, kuluçka ve yumurta kalite özellikleri