Kayaçların fiziksel-mekanik ve aşındırıcılık özellikleri ile doku katsayısı arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve kayaç doku katsayısının görüntü işleme tekniği kullanarak hesaplanması

Kayaçlar, karmaşık heterojen kütlelerdir. Bir kayanın mekanik özellikleri onun mineralojisine, dokusuna, yapısına ve bozunmasına (weathering) bağlı olarak değişim göstermektedir. Bu çalışmanın ilk aşamasında, farklı bölgelerden elde edilmiş olan 20 adet, farklı oluşumlara sahip kayaç (magmatik, metamorfik ve sedimanter) örneklerininfiziksel-mekanik (Schmidt, gözeneklilik-yoğunluk, Brazilian dayanımı, tek eksenli basma dayanımı, nokta yükleme dayanımı) ve aşındırıcılık (Los Angeles aşınma dayanımı, mikro deval aşınma dayanımı ve böhme aşınma dayanımı) özellikleri belirlenmiştir. Kayaçların XRF analizleri yapılmıştır ve bu kayaçlardan ince kesitler alınarak ince kesit görüntüleri polarizan mikroskop ile fotoğraflanmış ve analiz edilmiştir. XRF ve ince kesit görüntüleri kullanılarak mineralojik ve petrografik tanımlama yapılmıştır. Tez çalışmasının ikinci aşamasında ise geleneksel yöntemlerle ince kesitler üzerinden göz ile tanelerin incelenmesi ve gerekli değerlerin tahmin edilmesi ile hesaplanan doku katsayısı değerininin, segmentasyon ve derin öğrenme tabanlı görüntü işleme tekniği kullanarak çok daha hızlı ve daha sağlıklı bir şekilde hesaplayan özgün bir yazılım geliştirilerek hesaplanması sağlanmıştır. Doku katsayısının görüntü işleme metodolojileriyle hesaplanabilmesi için kütüphanelerin sürekli güncellenmesi, görüntü işleme metotlarının çokluğu ve işlevselliği ve uygulanabilirlik kriteri değerlendirildiğinde Python yazılım dilinin diğer yazılım dillerinden daha kullanışlı olduğu öngörülmüştür. Bu nedenle "doku katsayısını" görüntü işleme yöntemiyle hesaplanmasında Python yazılım dili kullanılmıştır. Dokuyu oluşturan mineral taneciklerin her birinin segmentasyonunda ise Segment Anything algoritması kullanılmıştır. Geliştirilen yazılım sayesinde çalışmada yer alan kayaçların doku katsayı (DK) değerleri belirlenmiştir.