Kayısıda kültür öncesi bor ve kalsiyum uygulamalarının mikroçoğaltım başarısına etkisi

Bu çalışmada materyal olarak, Konya'da yapılan önceki çalışmalar sonucunda anaçlık özellikleri bakımından üstün bulunan 42-25 kayısı genotipine ait, Selçuk Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü'nde mikroçoğaltma ile elde edilmiş 3 yaşındaki fidanlar kullanılmıştır. Kayısı genotipinde eksplant alınacak bitkilere kültür öncesi uygulanan bor (150 ve 300 ppm), kalsiyum (%1 ve %2 CaCl₂) ve bunların kombinasyonlarının in vitro mikroçoğaltma ve köklendirme başarısına etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Kültür öncesinde belirlenen dozlarda Ca ve B püskürtülen bitkiden alınan çelikler, sterilizasyon işlemlerinden geçirilmiş ve MS besi ortamına aktarılmıştır. Çoğaltma aşamasında eksplantlar, yeterli sayıya ulaşıncaya kadar düzenli olarak alt kültüre alınmış ve bu süreç toplam yedi alt kültür boyunca devam etmiştir. Her alt kültürde sağlıklı gelişim gösteren sürgünler bir sonraki ortama aktarılmıştır. Bu aşamada bitki canlılığı, sürgün sayısı, sürgün uzunluğu ve camlaşma oranı değerlendirilmiştir. Köklendirme aşamasında ise köklenme oranı, kök sayısı, kök uzunluğu ve apikal nekroz oranları incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre sürgün sayısı en fazla kontrol grubunda (9,40 adet/eksplant) belirlenmiştir. Sürgün uzunluğu ise en yüksek 300 ppm B uygulamasında kaydedilmiştir. Camlaşma oranı en yüksek yine 300 ppm B'de gözlenmiş ancak %1 CaCl₂ ve bazı kombinasyonlarda tamamen engellenmiştir. Köklenme oranı kontrol dahil tüm uygulamalarda %100 gerçekleşirken, kök sayısı özellikle %1 CaCl₂ ve kontrol'de öne çıkmıştır. Kök uzunluğu %1 CaCl₂ ve kombinasyonlarında en yüksek seviyelere ulaşmıştır. Ayrıca apikal nekroz oranı en düşük %1 CaCl₂ uygulamasında kaydedilmiş ve bu uygulamanın önemli bir baskılama etkisi yaptığı belirlenmiştir.