Kıbrıs Basınına Yansıyan Berlin Zirvesi Haberlerinin Eleştirel Söylem Analizi

ÖZ: Kıbrıs adası üzerinde yüzyıllardır aynı toprakları ve kültürü paylaşan Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum toplumları, adanın 1974’te gerçekleşen harekat ile tamamen bölünmesiyle yaşamlarını ayrı biçimde sürdürmeye başlamıştır. İki toplum arasındaki kırılmalar ve çatışmalar sonucunda ortaya çıkan ve Kıbrıs sorunu olarak adlandırılan bu sürecin bir çözüme ulaşması için adanın resmen bölünmesinden bu yana gerçekleştirilen görüşmeler ve müzakereler ise günümüze dek bir sonuç getirmemiştir. Dolayısıyla bu çalışma, Kıbrıs sorununa çözüm bulmak amacıyla 25 Kasım 2019’da gerçekleştirilen Berlin zirvesi ile medyada kullanılan söylem ve temsil pratikleri üzerine yoğunlaşarak, Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum toplumlarının kendi gerçekliklerini kendi ulusal gazetelerinde nasıl inşa ettikleri ve Berlin zirvesi bağlamında Kıbrıs sorununu nasıl tanımladıkları konusunu ele almaktadır. Bu sorunsalı ele alan bu çalışmada, Teun Van Dijk’ın eleştirel söylem analizi kullanılarak Kıbrıs Türk ulusal gazetelerinden Kıbrıs ve Yenidüzen ile Kıbrıs Rum ulusal gazetesi Politis’te Berlin zirvesine ilişkin yayımlanan haberler analiz edilmiştir. Gazetelerdeki haberlerin analiz sürecinde devletin ideolojik aygıtları ve medyanın ekonomi politiği kuramları baz alınmıştır. Çalışmanın analiz sürecinde, toplumların kendi ulusal gazetelerinde yayımladıkları haberlerin gerçekliklerini hangi söylemlere dayandırarak kurguladıkları ve haberlerde kullanılan gösellerin nasıl bir ideoloji barındırdığı sorularına cevap aranmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda, Yenidüzen ve Politis gazetesinin haberlerde kullandığu söylem ve fotoğraflar bakımından Berlin zirvesiyle ilişkili olarak Kıbrıs sorunu konusunda barış ve çözümü destekler nitelikte bir ideoloji benimsediği ortaya çıkmıştır. Buna karşın Kıbrıs gazetesinin ise Berlin zirvesi ve dolayısıyla Kıbrıs sorununa ilişkin barış ve çözümün karşısında yer alan bir ideoloji benimsemekte olduğu anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Basın, Söylem, Temsil, Gerçeklik, Berlin