Kıbrıs sorunu ve Türk dış politikasına etkisi (1945-1974)

İkinci Dünya Savaşının ardından dış politikada dengeli ve faydalı ilişkiler kurmaya çalışan Türkiye, Rus tehdidi karşısında ABD ve İngiltere'nin müttefikliklerine daha çok ihtiyaç duyar hale geldi. İngiltere'nin himayesinde olan Kıbrıs ise bu dönemde Türkiye'nin gündeminde değildi. Kıbrıslı Rumlar ve Yunanistan ise adanın Yunanistan'a bağlanması için Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinden beri mücadele ediyordu. Bu nedenle İkinci Dünya Savaşının hemen sonrasında Yunanistan, Kıbrıs için harekete geçti. İngiltere'nin tepkisini çeken bu tutuma rağmen Yunanistan adada self-determination ilkesinin uygulanmasında ısrar ediyordu. İlerleyen süreçte Türkiye-Yunanistan ilişkileri Kıbrıs meselesi nedeniyle gerildi. İngiltere'nin adayı Yunanistan'a bırakma ihtimali, Yunanistan'ın Kıbrıs meselesini İngiltere'nin tüm çabalarına rağmen Birleşmiş Milletlere götürüp self-determination için sonuç alma çabaları Türkiye'nin 1955 yılından itibaren daha net bir Kıbrıs politikası izlemesiyle sonuçlandı. Türkiye adanın Yunanistan'a bağlanmasını kabul etmeyecekti. 1974 yılı Kıbrıs Barış Harekâtına kadar Kıbrıs meselesi İngiltere, Türkiye ve Yunanistan arasında çözülmeye çalışılan büyük bir mesele olmaya devam etti. Bu çalışmada 1974 yılında gerçekleşen Kıbrıs Barış Harekâtına giden süreç, Türkiye, İngiltere ve Yunanistan'ın 1945-1974 yılları arasındaki Kıbrıs politikaları, üç devletin Kıbrıs meselesi eksenindeki ilişkileri; arşiv belgeleri, resmi yayınlar, dönemin basını ve çeşitli araştırma eserlerinin kaynaklığında incelenmektedir.