Keçecizade İzzet Molla'nın Gülşen-i Aşk adlı mesnevîsindeki tasavvufî temalar

Dîvan edebiyatının son dönem şâirlerinden biri olan Keçecizâde İzzet Molla gerek siyasî gerek edebî gerekse tasavvufî yönleriyle dikkat çeken önemli bir şahsiyettir. Gülşen-i Aşk Keçecizade İzzet Molla'nın Şeyh Gâlib'in Hüsn ü Aşk adlı mesnevisine nazire olarak yazdığı bilinen 305 beyitlik mesnevisidir. Şâirin diğer eserleri üzerinde farklı çalışmalar yapılmış olmasına rağmen Gülşen-i Aşk belki de başarısız bir nazire olarak görüldüğü için geri planda kalmış bir eserdir. İzzet Molla her ne kadar Şeyh Gâlib'ten ilham alarak yazmış olsa da daha önce denenmeyen bir takım teknik ve yöntemleri kullanmasıyla eserini özgün kılmıştır. Gülşen-i Aşk'ı farklı kılan en önemli yönü şâirin kendisini İzzet karakteriyle hikâyenin baş kahramanı olarak sunmasıdır. Eseri tasavvufî yönden önemli kılan unsur ise anlatılan hikâyenin Mevlevîlikteki seyr u sülûk esasına uygun olarak kurulmuş olmasıdır. Tezimizde İzzet Molla'nın Gülşen-i Aşk adlı mesnevisinde kullanılan tasavvufî temalar tespit edilmiş, bu temalar hikâyede kullanıldığı bağlam göz önünde bulundurularak yorumlanmıştır. Birinci bölümde, İzzet Molla'nın hayatı, eserleri, edebî ve tasavvufî yönü üzerinde durulmuştur. Bölüm içinde onun kısa ömründe yaşadığı sıkıntılar, devlet erkânına olan yakınlığı, aldığı görevler, sürgünleri ve edebî yönleri ele alınmıştır. Diğer yandan Hâlet Efendi vesilesiyle dahil olduğu Mevlevî çevreyle beliren tasavvufî tarafı üzerinde de durulmuştur. İkinci bölümde ise Mehmet Kanar tarafından transkribe edilen ve manzum biçimde sadeleştirilen Gülşen-i Aşk metni temel alınarak tasavvufî temalar belirlenmiş, bu temalarla ilgili açıklamalar yapılmış ve İzzet Molla'nın eserindeki bağlamlar çerçevesinde yorumlar yapılmıştır.