Kemahlı Ebu'l-Kemâl Şeyh İbrâhim Hakkı ve Miftâhu'l-Ma'ârif adlı eseri

Kemahlı Ebu'l-Kemâl Şeyh İbrâhim Hakkı Efendi, 20. yüzyılın en önemli tasavvufî şahsiyetlerinden biri olarak, eserleri, ilmî faaliyetleri ve saraya yakınlığı ile dikkat çeken bir şahsiyettir. Erzincan'ın Kemah İlçesinin Müşekrek Köyünde 1859 yılında başlayan hayatı, almış olduğu ilim ve tasavvufî terbiye ile Hicaz bölgesi, Şam ve Mısır seyahatleri ile Türkiye'nin çeşitli illerine yaptığı seyahatler ve saray vaizliğine kadar uzanan bir çizgide devam etmiştir. Ömrünü ilme ve ilmî neşre adayan, Erzincan Mevlevihane'sinin son postnişîni Şeyh İbrâhim Hakkı Efendi, 14 Ekim 1924 tarihinde memleketi Erzincan'da vefat etmiştir. Kabri, Terzibaba Mezarlığındadır. Bu itibarla çalışmamızda Şeyh İbrâhim Hakkı Efendi hakkında elimizdeki veriler ve daha önce yapılmış çalışmalar ışığında kronolojik takibe önem vermek sûretiyle kapsamlı bir araştırmanın ürünü olarak dinî-tasavvufî yönü göz önünde tutularak hayatı ve eserlerinin tanıtıldığı bir bölüm ayrılmıştır. Kemahlı İbrâhim Hakkı'nın, basımı yapılan beş eserinden biri olan Miftâhu'l-Ma'ârif, varlık, bilgi, seyr ü sülûk başta olmak üzere ele aldığı konular ve bu konulara dair yapılan yaklaşımlar açısından oldukça önemlidir. Nefs, Allah, dünya ve âhiret olmak üzere dört başlığın dinî-tasavvufî açılardan ele alınmak sûretiyle incelenmesinin yanı sıra, tasavvufî açıdan oldukça önemli olan bu başlıkların bizzat şeyhlik makamındaki müellif tarafından yorumlanmış olması, eserin ehemmiyetinin bir başka boyutunu ortaya koymaktadır. Yapacak olduğumuz bu çalışmanın, hem tasavvuf literatüründeki bir boşluğu daha doldurmak ve hem de müellif ve eserinin tanıtılmasını sağlamak açısından önemli olacağı kanaatindeyiz.